داد زدن بر سر کودک

داد زدن بر سر کودک

داد زدن بر سر کودک و عوارض آن

طبیعی است که شما به عنوان پدر و مادر گاهی عصبانی شوید. گاهی اوقات بچه ها تا حدی والدین خود را عصبانی می کنند که والدین آن ها ناخودآگاه با تمام وجود فریادی می کشند که حتی خودشان قبل از این باور نداشتند که بتوانند این گونه داد بزنند.

این کار که ناشی از حس درماندگی و استیصال والدین است، رفتاری عادی و طبیعی محسوب می شود. اما این طبیعی بودن، تاثیری بر مخرب بودن و اثرات منفی آن روی فرزندان ندارد.

ممکن است شما جزو والدینی باشید که مدام و به هر دلیل کوچک و بزرگی سر بچه ها داد می کشند، یا این که فقط گهگاهی این کار را می کنید که خب انسان است دیگر! و شاید جزو آن دسته از والدین هستید که هیچ گاه سر فرزند خود داد نزده اید، در این صورت باید به شما تبریک گفت.

البته باید این نکته را در نظر گرفت که هر خانواده روش تربیتی و آموزشی متفاوتی دارد، برخی از والدین با نرمی لطافت بیش از حد با کودک برخورد می کنند و برخی نیز در رفتار خشن نسبت به فرزند خود زیاده روی می کنند که هر دوی این روش ها افراطی بوده و در نهایت باعث بروز مشکلات رفتاری و شخصیتی در کودک می شوند.

داد زدن بر سر بچه ها عوارض منفی روی آن ها دارد. در این قسمت از مشاورانه در مورد علت و عوارض داد زدن والدین بر سر فرزندان و راه کارهای حل این مشکل صحبت خواهیم کرد.

 

علت داد زدن بر سر کودک

پاسخ کوتاه این است که ما صدایمان را بلند می کنیم زیرا در آن لحظه احساس عجز و خشم می کنیم. اما به ندرت پیش می آید که داد زدن سر کودک مشکلی را برطرف یا حل کند؛ این رفتار فقط ممکن است مدت کوتاهی کودک را آرام و مطیع کند اما باعث بهبود رفتار یا عملکرد او نمی شود و در نتیجه مشکل از ریشه حل نخواهد شد.

داد زدن بر سر کودک ۲ ساله، فقط باعث می شود آن ها بترسند و نقشی در این که آن ها پیامد رفتار خود را درک کنند، ندارد. از آنجا که کودک توانایی کمی در درک و پردازش هیجانات دارد، در مواجهه با موقعیت های استرس زا دچار سردرگمی می شود؛ برای مثال زمانی که شما بر سر فرزند کم سن خود داد می زنید، او بر سر انتخاب تصویر مهربانِ شما در گذشته و تصویر خشن شما در زمان حال گیج می شود و این باعث تحمیل فشار روانی زیادی بر او خواهد شد.

به گفته لورا مارکهم، نویسنده و پژوهشگر، وظیفه ی اولِ والدین بعد از دادن اطمینان نسبت به سلامت و امنیت به کودک این است که هیجانات و احساسات خود را مدیریت و کنترل نمایند.

والدین اولین و مهم ترین الگوی بچه ها هستند و آن ها رفتار والدین خود را تقلید می کنند، پس اگر رفتار پرخاشگرانه مثل داد و فریاد زدن در خانه به عنوان امری عادی برای بچه ها تلقی شود، در نتیجه این رفتار در آینده از کودک مشاهده خواهد شد.

داد زدن بر سر کودک

 

۵ دلیل مهم برای اینکه نباید سر فرزند خود داد بزنیم

سوال بسیاری از والدین این است که چه حد از داد و فریاد زدن بر سر کودکان به آن ها آسیب می رساند. در جواب این سوال باید گفت که این صدمه به شدت و نوع این فریادها بستگی دارد. اما همان طور که در بالا اشاره شد فریاد زدن بر سر کودک رفتار نادرست و مخربی است، پس بهتر است والدین از راه کارهایی مناسب برای حل مشکل خود به جای داد زدن استفاده کنند.

در ادامه ۵ دلیل مهم در جواب این سوال که چرا نباید بر سر کودک خود داد بزنیم، خواهیم آورد.

  • فریاد شما باعث ترس کودک می شود.

همه والدین دوست دارند که با فرزند خود دوست باشند و با این حالت از دوستی با فرزند خود زندگی کنند، همچنین دوست دارند که فرزندشان آن ها را دوست بدارد و برای آن ها احترام قائل شوند. سوالی در اینجا مطرح می شود که آیا ممکن است شما با شخصی دوست شوید یا آن شخص را دوست داشته باشید که از او می ترسید؟ پاسخ شما مطمئنا “نه” خواهد بود.

داد زدن شما بر سر فرزندتان فقط باعث ترساندن او می شود و اگر این اتفاق به طور مدام تکرار شود، این ترس در کودک شما خواهد ماند و باعث ایجاد استرس در او خواهد شد. در بهترین حالت این ترس با بزرگ شدن فرزند شما از بین می رود و در بدترین حالت که محتمل تر نیز هست این ترس در تمام سنین بزرگسالی در وجود فرزند شما باقی خواهد ماند.

داد زدن بر سر کودک

  • باعث ترس و عدم اعتماد کودک به شما می شود.

مطالعات نشان می دهد که داد زدن بر سر کودک، تاثیری مشابه تنبیه فیزیکی دارد و روی کودک اثر منفی می گذارد. ترس از داد زدن شما مانند ترس از تنبیه فیزیکی بوده و باعث می شود کودک در زمان مشکلات از ترس این تنبیه، نتواند به شما اعتماد کند، در نتیجه مسائل خود را با شما مطرح نمی کند. تدوام این رفتار شما باعث تدوام این ترس شده و به تدریج رابطه ی فرزندتان با شما را ضعیف می کند.

  • باعث افزایش وزن کودک خواهد شد.

نتیجه مطالعات دانشمندان نشان می دهد که دادن زدن بر سر کودک باعث ایجاد استرس و اضطراب در کودک می شود که در نتیجه آن انفجارهای هورمونی در بدن کودک اتفاق می افتد و فعالیت های قلبی و عروقی کاهش یافته و فرآیندهای التهابی نیز افزایش می یابد. همچنین این استرس باعث اضافه وزن و چاقی در کودک می گردد.

  • تاثیر منفی روی شخصیت کودکتان دارد.

به مرور زمان و تدوام این رفتار مخرب، خشم شما به کودک منتقل خواهد شد و کودک شما با این ممنوعیت ها، خشم ها رشد خواهد کرد، در نتیجه ممکن است که فرزند شما در بزرگسالی به فردی عصبی، خشن یا حتی مجرم تبدیل شود.

همچنین این کودکان در دوران نوجوانی مستعد ابتلا به افسردگی خواهند بود تا جایی که این حالات و ترس ها باعث ایجاد اضطراب و شکل گیری افکار خودکشی در آن ها می گردد و در بزرگسالی این افراد نیازمند مراجعه به یک روانشناس حرفه ای خواهند شد.

  • احتمال ابتلا به میگرن در فرزند افزایش می یابد.

اغلب کسانی که در کودکی تحقیر شده اند یا به آن ها توهین می شود، در بزرگسالی به بیماری میگرن مزمن مبتلا خواهند شد. در نتیجه رفتار شما و این که همیشه به خاطر هر رفتار اشتباهی بر سر فرزند خود داد می زنید می تواند عوارض منفی بر سلامت جسمی و روحی کودک شما بگذارد که حتی تا بزرگسالی نیز ادامه یابد.

داد زدن بر سر کودک

مهم ترین علت

مهم ترین علتی که باید باعث شود که شما هرگز بر سر فرزند خود داد نزنید این است که شما می خواهید او همیشه شاداب، سلامت و سرحال باشد و این هدف فقط با نشان دادن عشق و صبوری در عمل به دست می آید.

راهکارهای مفید برای متوقف کردن، داد زدن بر سر کودک

تربیت فرزندانی که با والدین خود ارتباط عاطفی و حسی قوی تری دارند آسان تر است. زمانی که کودک احساس امنیت می کند و به صورت بی قید و شرط دوست داشته می شود، تمایل بیشتری به گفت و گو با والدین و حتی پذیرش حرف آن ها دارند،

پس قبل از اینکه که یک مشکل، کشمکش و چالش منجر به خشم و فریادهای از روی عصبانیت والدین شود، به حرف آن ها گوش می دهند. پس نیاز است این ارتباط بین والدین و فرزندان ایجاد و تقویت شود.

در زیر راه کارهای مفیدی که باعث می شود بتوانید با کنترل خشم و بدون فریاد زدن، مسائل خود و فرزندان را حل کنید را بیان خواهیم کرد.

  • به خود زمان بدهید.

باید قبل از اینکه عصبانیت شما به قدری افزایش پیدا کند که کنترل خود را از دست بدهید و داد بزنید، کاری کنید که بر خود مسلط شوید. می توانید برای چند لحظه از آن شرایط چالش برانگیز دور شوید و نفس عمیق بکشید تا کمی آرام شوید؛ به خودتان فرصت دهید تا بتوانید با آرامش شرایط را ارزیابی کنید. با این رفتار احتمال داد و فریاد زدن شما بسیار کاهش پیدا می کند و همچنین به کودک خود با شیوه ای صحیح و سالم کنترل احساسات و حد و مرزها را یاد می دهید.

  • احساسات خود را بیان کنید.

عصبانیت نوعی احساس طبیعی و عادی است که کنترل درست آن، می تواند برای فرد آموزنده نیز باشد. شما با پذیرش احساسات و تایید آن ها به فرزند خود یاد می دهید که این احساسات بخشی از طبیعت وجودی و ساختاری انسان است و هیچ اشکالی ندارد اگر این احساسات را تجربه کنیم. این احساسات می تواند از لذت و هیجان تا غصه، خشم، حسادت و استیصال را در بر گیرد.

شما باید در مورد احساس خود با کودک صحبت کنید و فرزندان خود را هم به این کار تشویق کنید. این رفتار باعث ایجاد نگرشی محترمانه نسبت به خود و دیگران در کودک می شود که منجر به ایجاد روابطی در سالم در زندگی آینده ی آن ها خواهد شد.

  • قاطعانه رفتار بد کودک را تذکر دهید.

این که بچه ها گاهی دچار اشتباه یا خطایی شوند، کاملا طبیعی و بخشی از فرآیند رشدی آن ها می باشد. شما در مواجهه با این رفتارهای اشتباه باید با شیوه ای قاطع و در عین حال محترمانه با کودک برخورد کنید و به او بفهمانید که برخی رفتارها از نظر شما قابل قبول نیستند و شما آن ها را تحمل نخواهید کرد.

زمانی که می خواهید با کودک خود صحبت کنید، باید تا سطح فرزند خود پایین بیایید و به زبان خودش با او صحبت کنید تا حرف های شما برای او قابل فهم و درک باشد و همزمان به این توجه کنید که باید رفتاری محترمانه داشته باشید.

  • به جای تهدید کردن، در مورد پیامد کار آن ها صحبت کنید.

باربارا کلوروسو در کتاب “بچه ها ارزش این را دارند” این نکته را بیان می کند که استفاده از تنبیه و تهدید باعث افزایش احساس خشم، رنجش و ستیزه جویی می شود که در بلند مدت مانع ایجاد انضباطی درونی در کودک شما خواهد شد.

تهدید و تنبیه بچه ها باعث ایجاد حس شرم و حقارت در آن ها شده و در نتیجه احساس ناامنی به آن ها می دهد. اما زمانی که عواقب و پیامدهای رفتار همراه با تذکری منصفانه بیان شود، باعث می شود که کودک، آن موضوع را بهتر درک کرده و انتخاب بهتری داشته باشد.

برای مثال زمانی که کودک شما با اسباب بازی های خود دوست یا همبازی خود را می زند به جای عصبانی شدن، داد زدن و تنبیه فیزیکی و تهدید کردن کودک می توانید بعد از اینکه با ملایمت به او توضیح دادید که اسباب بازی برای بازی است نه برای زدن، به عنوان تنبیهی منصفانه اسباب بازی را از او بگیرید.

اگر زمانی بر سر کودک خود داد زدید باید چه کار کنید.

مهم نیست شما چقدر برای داد نزدن بر سر کودک، خود را کنترل کنید و چقدر خوب عمل کنید، بالاخره مواقعی هست که شما صدایتان را بلند خواهید کرد. در این زمان بهترین کار چیست؟

به یاد داشته باشید که اشکالی ندارد اگر زمانی کنترل خود را از دست داده اید و بر سر کودک خود داد زده اید. بهترین راه کار بعد از این اتفاق این است که به اشتباه خود اقرار کرده و از کودک خود معذرت خواهی کنید. با این کار به این درس مهم را خواهید داد که همه ما ممکن است مرتکب اشتباه شویم و لازم است در این موارد معذرت خواهی کنیم.

زمانی که کودک شما فریاد می زند لازم است که حد و مرزها را به او یادآوری کنید و به او بفهمانید که فریاد زدن شیوه قابل قبولی برای برقراری ارتباط نیست و شما فقط زمانی به حرف های آن ها گوش می دهید که رفتاری محترمانه داشته باشند.

شما نیز از این شیوه می توانید برای آرام کردن خودتان در زمان عصبانیت استفاده کنید، این رفتار شما به کودکتان کمک می کند تا توانایی مدیریت خشم و کشمش را پیدا کنند. همچنین کودکان یاد می گیرند که اشتباهات خود و دیگران را درک کنند و آن را بپذیرند و در کنار آن از بخشش به عنوان ابزاری مهم در روابط سالم خانوادگی استفاده کنند.

نویسنده: “کودکانه” سایت کودک و نوجوان

مقالات مرتبط

داد زدن بر سر کودک

گفت و گو با مشاور کودک و نوجوان