تلفن تماس جهت رزرو یا کسب اطلاعات بیشتر : شعبه سعادت آباد ۲۲۳۵۴۲۸۲ - ۰۲۱ | شعبه قیطریه ۲۲۶۸۹۵۵۸ - ۰۲۱ | شعبه شریعتی ۸۸۴۲۲۴۹۵ - ۰۲۱

پرخاشگری کودکان در سنین مختلف

پرخاشگری کودکان در سنین مختلف

 

 

پرخاشگری رفتاری خصومت آمیز و غیر دوستانه است که در طی آن فرد تمایل دارد به دیگران صدمه و یا آسیب برساند. معمولا کودکان خیلی سریع ناامید و مأیوس می شوند ، و پرخاشگری را مطابق با سنشان به شیوه های متفاوتی نشان می دهند . در اینجا دو شیوه ی پرخاشگری مطرح شده است :

1-پرخاشگر ابزاری، که شئ محور است.

2-پرخاشگری خصومت آمیز یا ارتباطی، که شخص محور است.

پرخاشگری از تولد تا سه سالگی :

در این دوره سنی، کودکان نسبت به هر شئ که در اطرافشان وجود دارد ، احساس مالکیت می کنند و فکر می کنند تمام لوازم اطرافشان متعلق به آنهاست.

-پرخاشگری در این دوره سنی شئ محور یا ابزاری است.

– این نوع پرخاشگری ؛ غالبا به خاطر به دست آوردن چیزی رخ می دهد.

برای درک بهتر شیوه های ابزار پرخاشگری کودکان (از تولد تا سه سالگی) به مثال های زیر توجه کنید:

  • کودکی را میزند تا بیسکویت او را بگیرد .
  • کودکی را به زمین هل می دهد تا با قطارش بازی کند .
  • عروسک کودک دیگر را به زور می گیرد .
  • دوستش را هل می دهد تا بتواند کنار پنجره ماشین بنشیند .

پرخاشگری از سه سالگی تا پنج سالگی :

در این سن، کودکان مهارت های شناختی و کلامی را کسب می کنند . معمولا کودکان مهارت های جدید را که آموخته اند در رفتارهای پرخاشگرانه نیز به کار می گیرند . آن ها پیامد ها و نتایج رفتار پرخاشگرانه را می فهمند ، بنابراین اگر رفتار پرخاشگرانه به طور مثبت تقویت شود، آن رفتار می تواند دائما تکرار شده یا شدت پیدا کند . و یا آنکه آن رفتار هم تکرار شود و هم شدت یابد .

  • در این دوره سنی، پرخاشگری ابزاری هنوز وجود دارد و علاوه بر آن پرخاشگری شخص محور نیز می شود .
  • پرخاشگری بیشتر خصومت آمیز یا ارتباطی است و هدف آن صدمه زدن به فردی دیگر برای کسب تسلط و گرفتن انتقام است .

برای مطالعه بیشتر:

الگوهای خانواده و پرخاشگری کودکان

چگونگی مدیریت رفتار کودک پرخاشگر

برای درک بهتر شیوه های ابزار پرخاشگری کودکان سه تا پنج ساله به مثال های زیر توجه کنید:

  • کودکی ، کودک دیگر را با مشت و لگد می زند به خاطر آنکه ، آنچه را که از او می خواسته انجام نداده است ( مسلط شدن ) .
  • گوشی هدفون خواهر یا برادرش را خراب می کند ، چون آن ها اجازه نداده اند تا سی دی مورد دلخواهش را تماشا کند ( انتقام جویی ) .
  • کودک شروع به بد گویی در مورد کودکی می کند که از او می ترسد ، یا وقتی با او مواجهه می شود احساس تهدید می کند .

پیشگیری از خشونت برای خانواده هایی که کودک خردسال دارند :

خانواده نقش اساسی در حفظ سلامت روانی ، اجتماعی و جسمانی کودکان و والدین دارند . خانواده اولین و مهمترین بافت اجتماعی را برای رشد انسان فراهم می سازد . در جریان رشد طبیعی هر کودک ، یک رشته تغییرات شناختی ، عاطفی و اجتماعی را شاهد هستیم . تقریبا همه ی کودکان در طول رشد و در جریان سازگاری با این تغییرات ، دچار مشکلاتی می شوند و استرس و تعارضی را که به دنبال آن می آید ، می تواند به مشکلات رفتاری – عاطفی و یادگیری در آن ها بینجامد . اکثر مشکلات رفتاری کودکان ، منعکس کننده شرایط پیچیده بین فردی اعضای خانواده به ویژه والدین می باشد . به عبارت دیگر ؛ وجود مشکلات رفتاری کودک به منزله ی روابط معیوب اعضای خانواده با یکدیگر است و با روش های تربیتی نادرست والدین و تمایلات معیو ب آن ها با فرزندان ارتباط دارد .

تقریبا هر روز ، تیتر روزنامه ها و برنامه های تلویزیونی می گویند : که خشونت فرزندانمان را تهدید می کند . والدین و یا افرادی که مراقب کودک هستند نگران رفتارهای خشونت آمیز کودک می باشند و نمی خواهند که کودک رفتارهای خشونت آمیز از خود نشان بدهد . اما باید بپذیرید که در جامعه ی کنونی ، تقریبا غیرممکن است که کودک هیچ گونه رفتار خشونت آمیزی از خود نشان ندهد . با این وجود می توانید برای کاهش خشونت راهکارهایی را برای مقابله با خشونت فرزندانتان به کار ببرید . مثلا می توانید کمک کنید که کودک خردسال از درگیر شدن با خشونت حفظ شود و شانس او را برای برخورداری از امنیت و آرامش افزایش دهید . با آموزش مهارت های مختلف ، می توان به کودک کمک کرد که وقتی ناراحت و عصبانی می شوند ، از خشونت اجتناب کنند . آموزش این مهارت ها به کودکان کمک می کند تا ارتباطات بهتری با دیگران برقرار کنند و از زندگی ثمربخش و مراقبت بهتری برخوردار شوند .

بسیاری از والدین توجه کمی به آنچه که در خانه اتفاق می افتد دارند و به همین دلیل ممکن است مشکلات را بیشتر و مهمتر و بالعکس کمتر و کم اهمیت تر از آنچه که هست ارزیابی کنند . برای مثال ؛ کودکان گاه گاهی نق می زنند به ویژه ، در زمان خستگی ، بیماری و یا تغییرات محیط ، اگر والدین خود خسته و ناراحت باشند ، ممکن است این مشکل را خیلی بزرگ جلوه بدهند .

گاهی بالعکس ، کودکی که مرتبا با هم سالانش دعوا می کند والدین بی توجهی کرده و آن را طبیعی می دانند و هیچ اقدامی نمی کنند . با توجه نمودن به رفتار ها و یادداشت کردن آن ها و اینکه چند بار در روز اتفاق می افتد بهتر می توانید فهمید که ، آیا کودکانتان مشکل دارند و آیا نحوه ی برخورد شما برای حل مشکل مفید است یا نه ؟

خشونت رفتاری اغلب در اوایل دوران رشد یاد گرفته می شود و کودکان می توانند خشونت را از طریق مشاهده رفتار بزرگسالان بیاموزند . همچنین کودکان می توانند یاد بگیرند که مهربان و رئوف باشند و شیوه های سازنده و مؤثر را برای حل مشکلاتشان به کار ببرند . کودکان می توانند آموزش ببینند که چگونه خشم خود را کنترل کنند . اگر کودکان در سنین پایین تر مهارت کنترل خشم را یاد بگیرند بنابراین از بروز رفتار های خشونت آمیز پیشگیری می شود . چنین کودکانی کمتر احتمال  دارد که با خشونت رفتار کنند و یا حتی قربانی خشونت شوند .

کودکان نیاز به احساس امنیت و دوست داشته شدن دارند

یکی از نیاز های مهم کودکان نیاز به امنیت می باشد .چنانچه کودکان در فضای آرام و توام با امنیت زندگی کنند در نتیجه با آرامش بیشتری رشد پیدا می کنند . بنابراین لازم است تا در خانه فضایی آرام و توام با پذیرش فراهم کنید ، تا کودک شما در خارج از خانه کمتر پرخاش کند و دردسر ساز باشد .

 

کودکان از طریق مشاهده می آموزند

کودکان با استفاده از مشاهده و دیدن ، رفتار های مختلفی را می آموزند . آن ها به دقت به رفتار اطرافیان خود توجه می کنند و آن ها را یاد می گیرند . همچنین کودکان با دیدن شخصیت هایی که در تلویزیون ، ویدئو و سینما نیز رفتار های مختلفی را مشاهده کرده و آن ها را یاد می گیرند .

شما به عنوان فردی که از کودک نگهداری می کنید ، وقتی با موقعیت های مشکل زا رو به رو می شوید ، چه واکنش هایی را از خودتان نشان می دهید ؟ چطور نسبت به همسر ، دوستان ، همسایه ها ، و یا دیگر اعضای خانواده برخورد می کنید ؟ کودکان شیوه و نحوه ی رفتار شما را مشاهده می کنند و همان شیوه ها را یاد می گیرند . وقتی شما مشکلاتتان را آرام و بدون خشونت حل می کنید ، کودکتان شیوه صحیح حل مشکلات را می آموزد . زمانیکه شما با اطرافیانتان در حضور کودک به شیوه ای پرخاشگرانه برخورد کنید ، او هم یاد میگیرد تا مانند شما رفتار کند .

هم اکنون نشان می دهیم که خشونت مضر و زیان آور است .

اگر به رفتار های کودکان خردسال توجه کنید ، متوجه می شوید که خشونت روی آن ها اثر گذار است . اگر فرزند شما شاهد دعوا و خشونت یکی از اعضای خانواده با بقیه باشد ، نباید سریع خود را ببازید ، بلکه ابتدا به او اجازه دهید تا درباره خشونت با شما حرف بزند . ممکن است که فرزند شما در مدرسه ، همسایگان و یا در تلویزیون نیز موارد مشابهی را ببیند ، بنابراین به او اجازه دهید تا درباره ی آن رفتارها و احساساتی که نسبت به خشونت ورزی پیدا کرده صحبت کند .

بهتر است که برای کودکتان موقعیت های آرام توام با امنیت را ایجاد کنید ، تا او نمونه های بیشتری از مردم را که باهمدیگر به صورت دوستانه با هم رفتار می کنند و در کارها با هم همکاری می کنند را مشاهده کند . تا جایی که می توانید سعی کنید که کودک شما کمتر نظاره گر افرادی باشند که با خشونت همدیگر را تهدید می کنند و کتک کاری می کنند . لازم است که کودکان شیوه های برخورد با مردم و حل تعارضات را به طور صحیح یاد بگیرند و بفهمند که خشونت بهترین شیوه برای به دست آوردن خواسته هایشان نیست .

وقتی کودکان قربانی هستند

متاسفانه گاهی کودکانمان قربانی خشونت می شوند . کودکی که در زندگی مورد سوء استفاده قرار می گیرد ، احساس ترس و درد دارد . ممکن است با گذشت زمان اثرات ناشی از بد رفتاری فیزیکی بهبود پیدا کند ، اما اثرات مخرب و نامطلوب هیجانات و احساساتی که تجربه کرده می تواند در تمام طول زندگی برایش حل نشده باقی بماند .

اگر کودکی را می شناسید که مورد سوء استفاده قرار گرفته یا اگر حدس می زنید که شما از او مراقبت می کنید ، مورد سوء استفاده و آزار قرار گرفته است ؛ بلافاصله در جست و جوی کمک باشید ، در غیر این صورت ممکن است که وقتی کودک بزرگ شد ، تبدیل به یک بزرگ سال خشن شود و یا ممکن است درون الگویی قرار گیرد که به طور پی در پی قربانی شود .

منبع:سامانه پرسش و پاسخ مشاور

برای کسب اطلاعات بیشتر و راهنمایی در زمینه روانشناسی کودک می توانید با متخصصان ما با شماره های 02122247100و 02122354282تماس بگیرید.
۲ نظر
  1. ندا اربابی
    سلام خسته نباشید پسر من ۱۰ سالشه و کلاس چهارمه توی مدرسه فحش زشت دادند و اون هم بدون اینکه معنی کلمات رو بدونه تو دعوا با یکی از همکلاسیهاش همون کلمات رو بکار برده که هم مدرسه چون ازش انتظار نداشتند از دستش دلخور شدند و هم باعث ناراحتی شدید من و پدرش شده نمیدونم باید چه رفتاری داشته باشم که دیگه تکرار نکنه
    پاسخ ژانویه 27, 2020 در 8:38 ب.ظ
    • مشاور
      با سلام خدمت شما دوست عزیز دقت کنید که در زمانی که کودکان در محیط های بزرگ تر قرار می گیرند ممکن است اشنایی بیشتری با کلمالت نامناسب داشته باشند و نمی تواند او را محدود کرد اما بهتر است بدون سرزنش و تحقیر کردن او با او صحبت کنید که ببینید او می داند معنی کلمه ای که استفاده کرده است چیست و فکر می کند دوستش که این کلمه را به او گفته است چه احساسی دارد و به نظرش چه راحلی می تواند استفاده کند تا ناراحتی دوستش کاهش یابد و...در این مسیر با کمک به او برای فکر کردن به کلماتی و رفتارهایی که استفاده می کند می توانید به او کمک کنید تا در آینده نتیجه گیری بهتری داشته باشد و بتواند رفتارهای اشتباه خود را از مسیر بهتری دنبال کنید . شما می توانید در یان صحبت به او در یافتن پاسخ کمک کنید اما بهتر است اجازه بدهید خود او نتیجه گیری داشته باشد و به این راحل ها فکر کند.
      پاسخ ژانویه 28, 2020 در 10:08 ق.ظ
نظر دهید