تلفن تماس جهت رزرو یا کسب اطلاعات بیشتر : شعبه سعادت آباد ۲۲۳۵۴۲۸۲ - ۰۲۱ | شعبه قیطریه ۲۲۶۸۹۵۵۸ - ۰۲۱ | شعبه شریعتی ۸۸۴۲۲۴۹۵ - ۰۲۱

دسته: اضطراب و اختلالات مرتبط

اضطراب و استرس در کودکان
اضطراب و استرس در کودکان

اضطراب و استرس در کودکان

یکی از اولویت های امروز جوامع مختلف جهان، پرورش کودکانی سالم در بعد جهانی و روانی است.

رفتار کودک از ابعاد مهم سلامت روان وی محسوب شده و پیامدهای قابل توجهی در زندگی آینده ی وی خواهد داشت.

در دنیای مدرن امروز، تحولات اپیدمیولوژی، اجتماعی و دموگرافیکی همراه با تغییرات محیطی و رفتاری ناشی از ماشینی شدن، شهرسازی، مهاجرت و تاثیر رسانه ها، سبب رشد روز افزون مشکلات رفتاری در کودکان شده است.

دسته بندی مشکلات رفتاری

مشکلات رفتاری به دو دسته ی بزرگ مشکلات درون ریز و مشکلات برون ریز تقسیم می شوند.

  • رفتارهای برون ریز

این گونه رفتارها معطوف به بیرون هستند و قابل مشاهده می باشند، مانند پرخاشگری، تکانشگری و …

  • رفتارهای درون ریز

معطوف به درون هستند، رفتارهای بیش از حد کنترل شده  همراه با تعارض های روانی و هیجانی هستند.

از جمله مشکلات رفتاری درون ریز مانند افسردگی، اضطراب و استرس.

مشکلات درون ریز ممکن است از چشم اطرافیان به دور بماند و تا مدت ها مداخلاتی برای آنها صورت نگیرد.

در این مقاله قصد داریم به یکی از مشکلات درون ریز کودکان از جمله اضطراب و استرس کودکان بپردازیم.

البته که اضطراب و استرس دو مقوله ی جدا هستند ولی به سبب همپوشانی بسیار زیاد این دو در یک مقاله به بررسی هر دوی آنها پرداخته ایم، ولی قبل از شروع بحث تعریف مختصری از هر کدام ارائه می دهیم:

استرس

استرس یکی از مکانیسم های بدن برای کنترل و سازگاری بدن با رویداد های دشوار و موقیعت های مشکل زاست و می تواند مثبت باشد.

ولی زمانی که میزان استرس شدید شود، به آن استرس منفی می گویند و می تواند مخرب باشد و زندگی آینده ی کودک را تحت تاثیر قرار دهد.

استرس واکنشی است نسبت به فشارهای محیطی و ناتوانی در برابر رفع آنها

اضطراب

اضطراب عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و دلواپسی با منشاء ناشناخته که فرد تجربه می کند و آن شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژیکی است.

استرس در کودکان

انواع اضطراب

  • اضطراب جدایی

نوعی ترس شدید که کودک هنگام دوری از والدین خود تجربه می کند.

  • فوبیا

داشتن ترس بیش از حد درباره ی یک شیء یا شرایط خاص، همچون سگ ها، حشرات یا رفتن به دکتر

  • اضطراب اجتماعی

ترس شدید از رفتن به مدرسه و یا دیگر مکان های عمومی که تعداد افراد زیادی در آن جا قرار دارند.

  • اختلال پنیک

تجربه ی دوره های تکراری از ترس ناگهانی، غیر منتظره و شدید که با علائمی مثل تپش قلب، مشکل تنفسی، احساس سرگیجه، لرز و عرق همراه است.

علت ایجاد اضطراب و استرس در کودکان

به طور کلی ژن ها – ساختار مغزی – خلق و خو- عوامل محیطی و ضربه های روحی در گذشته در پدید آیی اضطراب نقش دارند ولی در زیر تعدادی از موارد را برای آشنایی بیشتر شما نام بردیم:

  • خشونت فیزیکی و عاطفی
  • بیماری
  • والدین بی توجه
  • اتفاقات غیر قابل پیش بینی
  • مورد زور واقع شدن در مدرسه
  • قوانین سخت و غیر قابل انعطاف والدین
  • فیلم ها یا کتاب هایی با محتوای ترسناک
  • بی ثباتی والدین (پول و نگرانی های شغلی، آشفتگی خانوادگی، هیجان والدین)
  • تغییرات اساسی در خانواده
  • فوت یکی از والدین یا اعضای خانواده
  • جدایی و طلاق والدین
  • همنشینی با افراد مضطرب
  • تولد خواهر یا برادر جدید
  • رویدادهای فاجعه آمیز در اخبار
  • فشار آکادمیک (تمایل به خوب انجام دادن تکالیف به طوری که کودک هر گونه اشتباه را بد بداند و تمایل داشته باشد هر کاری را به بهترین وجه و به نحو احسن انجام دهد).

علائم استرس و اضطراب در کودکان

همانطور که قبل تر اشاره شد، استرس و اضطراب از جمله مشکلات رفتاری درون ریز هستند که معطوف به درون هستند.

بنابراین گاهی به دلیل اینکه کودکان به سختی در مورد احساسات خود صحبت می کنند تشخیص این اختلالات در کودکان کمی سخت خواهد بود.

با این حال با توجه به تغییرات در خلق و خوی کودک می توانیم تا حدودی به وجود اضطراب و استرس در کودکان پی ببریم.

اضطراب و استرس می تواند خود را، هم به صورت جسمی و هم به صورت عاطفی نشان دهد.

نشانه های عاطفی اضطراب

  • واکنش های تکانه ای پرخاشگرانه و شدید (حمله، گاز گرفتن، گریه و جیغ و داد در مقابل مشکلات کوچک و کم اهمیت)
  • تغییرات رفتاری (زودرنجی، کج خلقی، لجبازی، رفتار بی ثبات، پرخاشگری، اعصاب ضعیف یا چسبندگی)
  • بی خوابی
  • شب ادراری
  • کابوسهای شبانه و پریدن از خواب
  • کاهش اشتها
  • امتناع از رفتن به مدرسه
  • جمع کردن چیزهای غیر عادی و بی ارزش
  • ناتوانی در استراحت کردن
  • بوجود آمدن ترس های جدید یا بازگشت ترسهای گذشته (ترس از از تاریکی، تنها بودن، ترس از غریبه ها)
  • خارج شدن از خانواده یا دوستان
  • سختی در تمرکز
  • ناتوانی کلی در کنترل پاسخ های احساسی و عاطفی

نشانه های جسمانی استرس و اضطراب

  • سردرد
  • حالت تهوع
  • دل درد
  • بیمار شدن های پی در پی به علت ضعف سیستم ایمنی (در هنگام اضطراب و استرس به دلیل ترشح مکرر هورمون کورتیزول که هورمون استرس است به مرور بدن دچار ضعف سیستم ایمنی می شود، به همین دلیل کودکان استرسی سیستم ایمنی ضعیفی دارند و مدام مریض می شوند)

تاثیر استرس بر مغز در دوران کودکی

مغز در دوران کودکی در حال رشد است و استرس می تواند در روند رشد اختلال ایجاد کند.

همچنین رویارویی با استرس در دوران کودکی سبب می شود مدارها و انتقال دهنده های عصبی مرتبط با اضطراب در فرایند رشد، دچار حساسیت افراطی  شوند.

چگونه با اضطراب و استرس کودکان مقابله کنیم؟

  • دلسوز خود باشید و این را بدانید که شما دلیل اضطراب کودکتان نیستید، بنابراین از سرزنش کردن خودتان خودداری کنید و با آرامش خاطر برای بهبود فرزندتان برنامه ریزی کنید.
  • نیاز است که محیط آرام و بدون تنشی را برای خودمان و کودک فراهم کنیم.
  • مراقب فعالیت های روزانه ی خودتان و همچنین آرامش خودتان باشید، کودکان به پدر و مادر خود به عنوان الگو نگاه می کنند، بنابراین شرایط روحی شما تاثیر زیادی در وضعیت روانی کودکتان دارد.
  • با کودک خود همدلی کنید.
  • از موقیعت های استرس زا اجتناب نکنید، در طولانی مدت، اجتناب از موقیعت های اضطراب آور به تشدید این مشکل کمک می کند بنابراین سعی کنید کودک را به طور تدریجی با ترس هایش مواجه کنید.
  • به جنبه های مثبت کودک توجه کنید و محبت و تشویقتان را در اختیار کودک قرار دهید.
  • در هر شرایطی به کودک خود توجه نشان دهید و به او بفهمانید که کنارش هستید و از او مواظبت می کنید.
  • انتظارات واقع بینانه از کودک خود داشته باشید.
  • کودکتان را به ورزش کردن تشویق کنید.
  • ساعات خواب خود و کودکتان را تنظیم کنید.
  • کودکتان را تشویق کنید تا در مورد احساسات خود صحبت کند (از او بپرسید چه چیزی تو را مضطرب و نگران می کند، سپس درباره ی آن موضوع صحبت کنید).
  • در مورد احساسات خود با کودک صحبت کنید (من به تو حق می دهم از دست دوستانت ناراحت باشی).
  • به کودک خود برای حل مشکلاتش کمک کنید (کودک را به ارائه راه حل تشویق کنید، این کار باعث می شود کودک در رفع مشکلاتش مشارکت کند و این مشارکت میزان اعتماد به نفس کودک را افزایش می دهد).
  • درست کردن جعبه ی نگرانی (برای نوشتن نگرانی ها و تجربه کردن نگرانی ها)
  • با کودک خود تمرین های ریلکسیشن را برای کاهش و درمان استرس، انجام دهید.

با استفاده از راه های ذکر شده می توان میزان اضطراب و استرس کودکان را کنترل کرد ولی در مواقع شدید نیاز هست که حتما به روانشناس کودک مراجعه کنیم تا شرایط ارزیابی دقیق کودک را فراهم کنیم.

نویسنده:سایت کودک و نوجوان

مقالات مرتبط

استرس

با کودک حواس پرت و فراموش کار چگونه برخورد کنیم؟
با کودک حواس پرت و فراموش کار چگونه برخورد کنیم؟

حواس پرتی کودک و فراموش کاری کودک گاه به گاه امری طبیعی است که ممکن است برای هر کسی پیش بیاید اما اگر فرزندتان دایما وسیله ای را فراموش کند، کتابش را در خانه جا بگذارد و یا با تلفن های مکرر از جانب مدرسه، از شما درخواست کند تا وسایلش را به مدرسه ببرید چه؟

اگر فرزندی دارید که سال های اولیه ی ورود به مدرسه را پشت سر می گذارد، ممکن است این مساله بیشتر نیز باشد و شما را خسته و کلافه کند.

علاوه بر این، فراموش کاری کودکان، برای والدین هزینه های زیاد دیگری نیز دارد و غالبا بسیار گران تمام می شود. ممکن است مجبور شوید در یک روز کاری شلوغ، مرخصی بگیرید تا کفش ورزشی فرزندتان را به او برسانید و بسیاری نمونه های دیگر.

به عنوان اولین گام لازم است بدانید که به خاطر آوردن و برنامه ریزی کردن، مهارت هایی هستند که نیازمند پرورش اند.

در ادامه با نکاتی آشنا خواهید شد تا از فراموش کاری های بعدی جلوگیری کنید.

آیا فراموش کاری کودکان طبیعی است؟

فراموش کاری و حواس پرتی مداوم و افراطی می تواند نشانه ای از اختلال نقص توجه باشد.

بنابراین در صورتی که فرزندتان الگوی مداومی از فراموش کردن و یا بی توجهی نشان می دهد، لازم است تا با یک مشاور حوزه ی نقص توجه در ارتباط باشید.

استرس و اضطراب نیز می توانند از علایم تشدید کننده ی حواس پرتی در کودکان باشند.

در صورتی که فرزندتان با مسایل آزاردهنده ای در خانه و یا مدرسه درگیر باشد، ممکن است آن را در غالب حواس پرتی بروز دهد.

در موارد دیگر، فراموش کاری کودک می تواند صرفا نشانه ای از فراموش کاری باشد که از طریق آموزش و نکات زیر قابل حل است.

 

 

1.یک الگوی سازنده و برنامه ای عملیاتی ترتیب دهید که روند استقلال و مسئولیت‌پذیری را پرورش دهد.

در صورتی که خدو شما فردی فراموشکار و بی برنامه باشید، فرزندتان برنامه ریزی و تمرکز حواس را از چه منبعی یاد خواهد گرفت؟

اولین گام برای پیشگیری از فراموش کاری کودکان آن است که خودتان الگویی سازنده باشید.

فرزندتان نیازمند آن است که روال برنامه ریزی روزانه ی شما را ببیند تا ضرورت آن را بهتر درک کند.

علاوه برآن، لازم است تا برنامه ای عملیاتی ترتیب دهید تا مسئولیت پذیری افزایش یابد.

به عنوان مثال بجای آنکه هر شب از فرزندتان بپرسید ” کتابت را برداشتی، دفترت چی ؟ و…” به او کمک کنید تا هر شب، قبل از خواب، لیستی از وسایل ضروری روز بعد تهیه کند و در کنار آن ها علامت تیک بزند.

به مرور کودک تان نه تنها فراموش کاری نمی کند بلکه مسئولیت شخصی خود در قبال امور روزانه اش را نیز خواهد پذیرفت.

  1. به کودک حواس پرت جای مشخصی برای نگهداری اشیائش بدهید.

اطمینان حاصل کنید که کودک جالباسی اختصاصی و جای به‌خصوص برای اسباب‌بازی‌ها و کتاب‌هایش دارد.

می توانید به این جاهای اختصاصی برچسب بزنید و از همان ابتدا از آن‌ها به ‌طور مداوم استفاده کنید.

کودک از شما تقلید خواهد کرد و درنتیجه، مهارت‌های سازمان‌دهی‌اش رشد خواهند کرد.

  1. تشویق کردن را فراموش نکنید.

وقتی که کودک حواس پرت به دنبال چیزی می‌گردد و آن را در جای مخصوصش پیدا می‌کند، او را برای قرار دادن شیء در جای مناسب تشویق کنید.

برای افزایش اثربخشی، می توانید هنگامی‌که فرزندتان لباسش را به جالباسی آویزان می‌کند و یا یک اسباب‌بازی را در جای خودش قرار می‌دهد، نکاتی را دربارۀ بازدهی کارش و اینکه دفعۀ بعد چقدر راحتتر به اسباب بازی اش دسترسی خواهد داشت ذکر کنید.

  1. اجازه دهید تا فرزندتان پیامدهای طبیعی فراموش کردن را تجربه کند.

درست است که جاگذاشتن برخی وسایل می تواند برای شما هم ناراحت کننده باشد اما بخاطر داشته باشید که مسئولیت فراموشی وسایل کودک تان به عهده ی خودش است.

اگر دایما این مسئولیت را بپذیرید که وسایل فراموش شده را به او برسانید، احتمالا دلیلی برای برنامه ریزی نمی بیند و به روال قبلی اش ادامه می دهد.

در مواردی، از انجام این کار جلوگیری کنید و سپس با فرزندتان گفت و گو کنید تا روشی برای جلوگیری از فراموشی های مکرر را بیاموزد.

  1. برای درمان کودک حواس پرت از مشاور کمک بگیرید.

در صورتی که علی رغم استفاده از روش های ذکر شده، فراموش کاری کودک همچنان ادامه دارد بهتر است از یک مشاور کمک بگیرید تا سایر دلایل احتمالی مورد بررسی قرار گیرد.

در نظر داشته باشید که فراموش کاری نیز مانند بسیاری از مشکلات رفتاری دیگر، یک مساله ی نیازمند حل و فصل است و سرزنش، تحقیر و یا توبیخ فرزندتان آن را برطرف نخواهد کرد.

نویسنده : سایت کودکانه

کاهش اضطراب در مدرسه
کاهش اضطراب در مدرسه

 

روش ها و اقداماتی در جهت از بین بردن و یا کاهش اضطراب در دانش آموزان وجود دارد. که روان شناسان و همچنین مشاوران آگاه به روانشناسی می توانند به وسیله ی این روش ها به نوجوانان کمک کنند. از این روش ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • در صورت امکان باید متوجه شد که عامل یا عواملی که سبب ایجاد اضطراب در نوجوان و یا کودک شده است، چیست. گاهی اوقات با بحث و گفت و گو در این زمینه، می توان از تشدید و گسترش اضطراب به خوبی جلوگیری کرد و مانع از افزایش آن گردید.
  • باید به نوجوان کمک کرد تا جنبه ی تهدید آمیز وعاملی که ایجاد کننده ی اضطراب در او بوده است را کم کرد.
  • باید به صورتی سبب افزایش توانایی عملکرد کودک و یا نوجوان شد، حتی در زمان اضطراب.

(بیشتر…)

روش های غلبه بر احساس ناکامی در مدرسه
روش های غلبه بر احساس ناکامی در مدرسه

برای معلمان و مربیان مدارس

ناکامی زمانی  در فرد ایجاد می شود که؛ موانعی همچون؛ نقص جسمانی، اجتماعی، روانی و… در فرد وجود داشته باشد که از رسیدن او به هدف های مورد علاقه اش جلوگیری کند. ناکامی در اشکال و صورت های متغاوتی می تواند بروز یابد. به عنوان مثال؛ ناکامی ملایم؛ تنها به تلاش های زیادی فرد برای دست یابی به هدفش بروز می کند. که تا این حد می تواند بسیار ارزشمند باشد. در صورتی که ناکامی شدید، منجر به تغییر انگیزه ها می شود. کودکانی که برای مهربان بودن و برخورد مناسب با دیگران داشتن ، هرگز مورد تحسین و پاداش واقع نشده اند، امکان دارد که

(بیشتر…)

اضطراب در نوجوانان
اضطراب در نوجوانان

همانطور که قبلا  در مقالات همین سایت ذکر کردیم، اضطراب عبارت می باشد از؛ یک حالت عاطفی است که عامل مبهمی ازترس ناشی از پیش بینی حوادث نامطبوع در آینده، در آن وجود دارد. این حالت حتی قبل از آن که در شخص، محرک واقعی بوجود آورنه ی ترس حضور داشته باشد، اتفاق می افتد.

علت های بوجود آمدن اضطراب در افراد: افرادی که مضطرب هستند و اضطراب را تجربه می کنند در اغلب موارد، از این که علت اضطراب خود را بیان کنند یا توضیح بدهند، درمانده هستند و توانایی توضیح برای حالت خود را نخواهند داشت. البته مواردی گوناگون نیز وجود دارند که در آن ها (بیشتر…)

چند روش برای مقابله با ترس
چند روش برای مقابله با ترس

با وجود این که وجود حس ترس در کودکان ، با توجه به طبیعی و مفید بودن این حس ، به خودی خود باعث  ایجاد نگرانی نمی شود ، اما در مواردی که منشأ این ترس ها منطقی نیستند و بیش از حدی که باید اتفاق می افتند ، باعث اختلال در زندگی کودک و اطرافیان او می شوند که در این صورت به عنوان بیماری شناخته می شود و مانند هر بیماری دیگر باید از طریق مناسب درمان شود .

انواع ترس ها

با توجه به شرایط مختلف مانند سن کودک ، بعضی ترس ها گاهی منطقی و قابل قبول (بیشتر…)

معلم و کودک خجالتی در کلاس
معلم و کودک خجالتی در کلاس

برای معلمان: 

معلم چگونه می تواند به کودک خجالتی کمک کند؟

داشتن طیف وسیعی از انواع شخصیت و خلق و خو در کلاس خیلی خوب است، اما طبیعتا معلمان و والدین اگر کودکی همیشه ساکت باشد نگران می شوند. در این جا راه هایی برای کمک به کودک خجالتی ارائه شده تا بتواند در کلاس بدرخشد. خیلی از این نکات در موارد دیگر نیز کاربرد خواهد داشت.

برای مطالعه بیشتر:

کودک خجالتی

علل کمرویی و خجالت کودک ۱

  • دریابید دانش آموزان خجالتی شما به چه چیز علاقه مندند. می توانید از آنها بپرسید، از پرسشنامه ی رغبت سنج استفاده کنید، توجه کنید که چه می پوشند (لباس ورزشی؟ تیشرت با تصویر دایناسور در جلو؟)، از آنها بخواهید کتابی راجع به خودشان بنویسند، از خانه تصاویری به همراه بیاورند. یا امثال اینها… . از اطلاعاتی که کسب کردید برای شروع مکالمه یا فعالیت های آموزشی استفاده کنید.

(بیشتر…)

انتقال اضطراب از والدین به فرزندان
انتقال اضطراب از والدین به فرزندان

چگونه والدین به فرزندان خود یاد می دهند که مضطرب شوند؟

اضطراب در خانواده گاها به دلیل عوامل ژنتیک بروز می‌کند. اما عامل ژنتیکی تمام داستان نیست. بدون تشخیص اضطراب، والدین می‌توانند با الگو سازی رفتار های مضطرب، اضطراب را به کودکان خود انتقال داده و به کودکان خود یاد دهند تا از دنیای اطراف خود بترسند.

اخیرآ یک گروه از روانشناسان کودک از هلند، یک گزارش در مورد آنچه که پژوهش می تواند به ما در رابطه با نحوه آموزش (بیشتر…)

دختران و اثرات کمبود محبت در کودکی
دختران و اثرات کمبود محبت در کودکی

 

 

مادرانی که دخترانشان را دوست دارند بخوانند!

در این مقاله به بررسی تاثیر کمبود محبت و عدم توجه مادر در دوران کودکی بر روی شحصیت افراد بخصوص دختران در بزرگسالی پرداخته ایم. فراموش نکنید با وجود تاکید این مسئله روی دختران پسران نیز از تاثیر این قائه مستثنی نیستند.

هنگامی که نیازهای عاطفی کودک در دوران کودکی برآورده نمی شود، توسعه و شخصیت او به طور خاصی شکل می گیرد. در حالی که این موضوع درست است که تجربه های دوران کودکی همه افراد متفاوت است. یک دختر ممکن است مادر بی احساس و بی اعتنایی (بیشتر…)

کمک به کودک برای تنها خوابیدن
کمک به کودک برای تنها خوابیدن


 

آیا برای برای تنها خوابیدن کودک در اتاق خود مشکل دارید؟ آیا کودک به هر طریقی شب ها خودش را به شما نزدیک می کند و از تنها خوابیدن ترس دارد؟ پس حتما این مقاله را بخوانید :

بسیاری از کودکان و نوجوانان مضطرب وقتی در نزدیکی والدینشان می خوابند، احساس امنیت می کنند. به طور خاص، کودکان و نوجوانانی که دارای اضطراب جدایی هستند، به منظور خوابیدن در بستر شما ممکن است درخواست کنند، التماس کرده و یا کج خلقی کنند. این مسئله نه تنها (بیشتر…)