برچسب: تغذیه صحیح کودکان

کم پشتی موی کودکان
کم پشتی موی کودکان

دلایل کم پشتی موی کودکان

یکی از مسائل نگران کننده برای والدین، کم پشت یا کرکی بودن موی نوزادشان است و معمولا دیگران، استفاده از تقویت کننده یا تراشیدن موی سر با تیغ را به آن ها پیشنهاد می کنند. کرکی و کم پشت بودن موی کودک تا سن ۵ سالی طبیعی بوده و جای هیچ نگرانی نیست، اما با رعایت برخی اصول مراقبتی می توان موها را تقویت کرد. سوالات مهمی که ذهن والدین را در این زمینه درگیر می کند عبارتند از:

آیا ریزش موی نوزاد ۶ ماهه طبیعی است؟ چه اتفاقی باعث ریزش مو در ۶ ماهگی می شود؟ آیا تکه های طاسی روی سر کودک دو ساله عادی است؟ دلایل ریزش مو و راه های تقویتی آن کدامند؟

به همین دلیل این بخش از مشاورانه را به بررسی علل ریزش موی کودک، راه های درمانی موثر بر تقویت مو اختصاص داده ایم.

علت ریزش و کم پشتی موی کودکان

دلایل پزشکی و غیرپزشکی زیادی می تواند در ریزش موی سر کودک نقش داشته باشد که در ادامه برخی از آن ها را عنوان خواهیم کرد:

  • علل غیرپزشکی ریزش مو

برخی مواقع کودکان موی خود را به دلایل غیرپزشکی از دست می دهند. این دسته از دلایل شامل موارد زیر می باشد:

  • ریزش طبیعی مو در ۶ ماهگی

اغلب نوزادان در ۶ ماهی دچار ریزش مو می شوند، ریزش مو به دلیل جایگزینی و رشد موهای بالغ صورت می گیرد. این ریزش کاملا طبیعی بوده و جای هیچ گونه نگرانی ندارد، پس والدین می توانند منتظر چنین اتفاقی در شش ماه اول زندگی نوزاد خود باشند.

کودک در درون رحم مادر از سطح بالایی از هورمون ها برخوردار بوده است، با تولد و قطع این ارتباط مستقیم خونی با مادر، میزان هورمون ها افت شدیدی پیدا می کند و باعث می شود که موهای نوزاد وارد فاز استراحت شده و دیگر رشد نکنند و یا حتی دچار ریزش شوند، بنابراین از دست دادن موهای اولیه در شش ماه اول زندگی کاملا عادی و طبیعی است.

  • ریزش به دلیل کشش زیاد

یکی از دلایل ریزش مو در کودکان، به خصوص دختران، کشیدن مو می باشد. بستن مدام مو یا کشیدن زیاد آن باعث ضعیف شدن ریشه مو و در نتیجه کاهش رشد یا حتی ریزش مو می گردد.

کشیدن مو در حالت های مختلف باعث واردشدن آسیب به فولیکول های مو می گردد خصوصا زمانی که موی بلندی داشته باشید، کشش مو به خاطر وزن مو تشدید می شود و این آسیب نیز افزایش می یابد. نهایتا آن بخش از مو که مدام در حالت کشیدگی است، به مرور زمان سست می شود و شروع به ریزش می کند.

  • ریزش مو به علت سایش

گاهی ساییده شدن مدام مو به بالش یا تشک باعث ریزش و نازک تر شدن مو می شود. برای همین لازم است به وضعیت کودک خود در هنگام خواب توجه کنید، برای مثال اگر کودک تان همیشه به چپ می خوابد و یا عادت دارد که سرش را بالش یا تشکش بمالد، موهای آن طرف سرش طاس یا نازک می شوند.

ادامه دار شدن این وضعیت خواب باعث ایجاد تکه های بی مو و کچلی روی سر کودک می شود و وقتی کودک بزرگ تر شد در موقع خواب این تکه ها مشخص می گردند.

  • استفاده از مواد شیمیایی

نباید برای کودکان، از محصولات شیمیایی مثل رنگ مو، بی رنگ کننده ی مو و یا مواد شیمیایی برای صاف یا فر کردن موهایشان استفاده کرد، زیرا اغلبِ این مواد شیمیایی بسیار قوی بوده و منجر به آسیب زدن به ساقه و ریشه مو خواهند شد که نهایتا باعث نازک شدن و ریزش مو می گردند.

  • محکم شانه زدن مو

یکی از دلایل دیگر ریزش موی، شانه زدن محکم موی سر کودکان است. بهتر است والدین موی نوزاد نوپای خود را شانه نکنند و یا از برس های موی نرم و طبیعی برای این کار استفاده کنند و حتما دقت کند که مو کاملا بدون گره باشد تا هنگام شانه کردن کشیده نشود.

کم پشتی موی کودکان

  • خشک کردن موها

استفاده از سشوار برای خشک کردن یا صاف کردن موی کودکان باعث آسیب به موی کودک و ریزش آن می شود. برخی از والدین از سشوار برای خشک کردن موی کودک خود استفاده می کنند تا کودک سرما نخورد. اما باید به این نکته دقت کنید که برای استفاده از سشوار باید کم ترین گرمای آن را انتخاب کنید و نباید هر روز موی کودک خود را سشوار کشید.

 

  • دلایل پزشکی ریزش و کم پشتی موی کودکان

از دلایل پزشکی ریزش مو می توان به دلایل زیر اشاره کرد:

  • عفونت قارچی در پوست سر

عفونت قارچی یکی از دلایل ریزش موی کودکان است، عفونت قارچی سر پهن نوعی از عفونت قارچی است که منجر به ریزش موهای پشت سر کودک می شود. این بیماری زمانی پیشرفت بیشتری می کند که کودک از وسایلی مثل شانه و کلاه دیگران استفاده می کند. موی افراد مبتلا به این بیماری در قسمت های از سر ریخته و در این قسمت ها لکه های سیاه رنگی مشاهده می شود و همچنین در این نواحی پوست قرمز، برآمده و پوسته پوسته خواهد شد.

این بیماری ممکن است علایمی مانند تب و تورم غدد لنفاوی داشته باشد، برای درمان این نوع عفونت قارچی از داروهای خوراکی ضد قارچ به مدت هشت هفته و همچنین شامپوی ضد قارچ استفاده می گردد.

  • زمینه های ژنتیکی

کم پشتی و نازک بودن مو در دوران کودکی امری املا طبیعی است اما تداوم این طاسی ممکن است دلایل دیگری داشته باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. برخی از کودکان به دلایل ژنتیکی و ارثی با موی پرپشت و ضخیم به دنیا می آیند و برخی نیز با موهای کم پشت و نازک.

  • تلوژن افلوویوم

رشد موها معمولا شامل دو دوره است، یک دوره استراحت و یک دوره رشد که معمولا دوره رشد حدود سه سال و فاز استراحت سه ماه به طول می انجامد.

یکی از مراحل طبیعی رشد مو تلوژن است و رشد مو زمانی که به این بخش از چرخه ی رشد خود می رسد، متوقف می شود. در این مرحله با ریزش موهای قدیمی، امکان رشد برای موهای جدید فراهم می شود. حدود ۵ درصد از موهای شما به طور همزمان در فاز استراحت خواهند بود.

در کودکان مبتلا به توژن افلوویوم تعداد پیازهای مویی که در فاز استراحت قرار می گیرند بیش از حد معمول است. در نتیجه این کودکان به جای ۱۰۰ تار مو در روز، ۳۰۰ تار موی خود را از دست می دهند. ممکن است این میزان از ریزش مو برای شما محسوس نباشد یا این که شما بتوانید، قسمت های خالی شده را روی سر کودک خود مشاهده کنید. استرس، تغییرات هورمونی و تب از دلایلی هستند که می توانند باعث افزایش تعداد مویی شوند که قرار است وارد فاز استراحت گردند.

  • آلوپسی آره آتا (طاسی سکه ای)

یکی از علت های شایع ریزش مو بیماری، آلوپسی آره آتا است که معمولا باعث ایجاد نواحی گرد طاس روی پوست سر می شود، آلوپسی یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن فولیکول های مو را خودی تشخیص نداده و به همین جهت به آن حمله کرده و منجر به ریزش موی سر می شود. این اختلال باعث ریزش تکه ای مو روی پوست سر می شود. این نوع بیماری براساس الگوی ریزشی که دارد به انواع مختلفی تقسیم می شود:

  • آلوپسی آره آتا که در آن بخش هایی از سر فرد طاس می شود.
  • آلوپسی توتالیس که در آن همه ی موی سر دچار ریزش می شود.
  • آلوپسی یونیورسالیس که باعث ریزش موی کل بدن می شود.

برای تشخیص این بیماری باید به پزشک مراجعه کرد، پزشک با معاینه پوست سر کودک می تواند این بیماری را تشخیص دهد. در بیشتر کودکان مبتلا به آلوپسی آره آتا، درمان دارویی صورت گرفته باعث رشد موی سر طی یک سال می گردد. معمولا در درمان این بیماری از لوسیون، کرم و یا پماد کورتیکواستروئید، محلول ماینوکسیدیل، شامپو ماینوکسیدیل، پماد آنترالین به مدت یک سال استفاده می شود.

  • اختلال موکَنی

اختلال موکنی نوعی اختلال روانی است که در دسته وسواس های فکری- عملی قرار می گیرد، در این نوع اختلال فرد برای رسیدن به آرامش به خصوص در مواجهه با موقعیت های استرس زا، شروع به کندن موهای سر و بدن خود می کند.

این اختلال در کودکان به سبب بروز عوامل استرس زا در زندگیش مثل از دست دادن فرد محبوب و یا به دنیا آمدن نوزاد جدید اتفاق می افتد و در آن موهای کودک به صورت تکه های نامنظمی خالی از مو می شود. کودکانی که به این اختلال دچار هستند معمولا روی سر خود تکه های بی مو و یا با موهای نصفه دارند.

شما برای رفع این مشکل باید در ابتدا عامل اصلی اضطراب و استرس کودک را شناسایی کنید و دقت کنید که سرزنش کودک به حل این مشکل کمکی نمی کند. زمانی که این اختلال در کودک رفع شود، موی او دوباره شروع به رشد می کند.

می توانید از درمان شناختی- رفتاری برای کودک استفاده کنید تا کودک دلیل انجام کار خود را درک کند و بتواند این رفتار را ترک نماید.

برخی از این کودکان، موهای کنده شده ی خود را می خورند و در نتیجه امکان دارد که توده ای از موهای هضم نشده در شکم آن ها تشکیل شود. پس باید این رفتار کودک را جدی بگیرید و برای حل آن اقدام نمایید.

گاهی اوقات که موهای کودکان را سفت می بندید، کودک موهای خود را می کشد، بهتر است در این مواقع موهای او را شل کنید تا کمی احساس راحتی کند و از کشیدن موی خود دست بردارد.

  • کمبودهای غذایی

کمبود برخی از مواد معدنی و ویتامین ها در بدن می تواند باعث ریزش مو در فرد شود. کمبود شدید آهن، روی و حتی پروتئین می تواند از دلایل ریزش و کم پشتی موی کودکان باشد. زمانی که بدن کودک مواد معدنی و ویتامین و پروتئین مورد نیاز خود را از طریق رژیم غذایی دریافت نکند و یا میزان جذب این مواد در بدن کودک پایین باشد، ریزش مو در آن ها اتفاق می افتد.

رژیم های غذایی ناسالم یا رژیم های کم پروتئین یا گیاه خواری و همچنین اختلالات عصبی مثل پرخوری عصبی نیز می توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند. والدین می توانند با مراجعه به یک متخصص اطفال و دریافت برنامه ی غذایی مناسب و مکمل های مورد نیاز، کمبودهای بدن کودک خود را رفع کنند.

تیروئید غده ای است که با ترشح هورمون ها به کنترل متابولیسم بدن کمک می کند. کم کاری و پرکاری تیروئید می تواند باعث بروز مشکلاتی در بدن گردد. به زمانی که غده ی تیروئید به اندازه ی کافی هورمون تولید و ترشح نمی کنند، کم کاری تیروئید اطلاق می شود.

یکی از نشانه های کم کاری تیروئید ریزش موی کل سر می باشد. در کودکان نیز کم کاری غده تیروئید باعث ریزش مو می شود. برای درمان کم کاری تیروئید باید به پزشک مراجعه کرد و پزشک درمان دارویی با دورهای هورمونی را شروع می کند که این باعث توقف ریزش مو می شود و همچنین پس از چند ماه مصرف دارو، موها دوباره شروع به رشد خواهند کرد.

شیمی درمانی به درمان دارویی گفته می شود که در آن از مواد شیمیایی قدرتمند برای از بین بردن سلول هایی که رشد سریعی در بدن دارند، استفاده می گردد. این درمان ریشه ی مو را نیز تحت تاثیر قرار می دهد و باعث ریزش مو می شود. در کودکان و افرادی که برای درمان از این روش استفاده می کنند، موها دچار ریزش می شود ولی بعد از طی دوره ی درمان دوباره موی سر رشد خواهد کرد.

کم پشتی موی کودکان

روش های افزایش رشد موی کودک

والدین برای افزایش رشد موی فرزند خود باید به نکات زیر دقت کنند.

  • درمان را جدی بگیرید.

باید علت ریزش موی کودک خود را شناسایی کنید و برای رفع آن اقدام نمایید. اگر ریزش موی کودک شما به دلایل پزشکی و به خاطر بیماری، کمبود مواد معدنی، کم کاری تیروئید، کم کاری غده هیپوفیز و غیره باشد می توان از طریق آزمایش خون آن را تشخیص داد و به کمک پزشک آن را معالجه کرد.

در کودکان نوپا ریزش مو امری عادی است اما اگر نگران ریزش موی کودک خود هستید می توانید به پزشک مراجعه کنید و از طبیعی بودن و حل مشکل به مرور زمان اطمینان حاصل کنید.

  • توجه به رژیم غذایی کودک

عوامل زیادی از جمله تغذیه می تواند بر سلامتی و رشد مو تاثیرگذار باشد. برای تحریک رشد مو لازم است که مطمئن شوید که کودک شما رژیم غذایی سالم و مناسبی دارد و کمبود مواد مغذی بر بدن کودک فشار وارد نمی کند. در تغذیه کودکان نکات زیر را در نظر بگیرید.

  • مراقب باشید که کودک غذای ناسالم مصرف نکند.

استفاده از مواد غذایی ناسالم در برنامه غذایی و انتخاب نوشیدنی ها کربناته باعث ترد و شکننده شدن موهای فرزند شما می شود. پس لازم است به این موارد ناسالم در برنامه غذایی کودک دقت کرده و میزان مصرف آن را به حداقل برسانید.

  • استفاده از سبزیجات و میوه جات

یکی از راه های رشد موی سالم، تغذیه سالم می باشد و استفاده از میوه و سبزیجات در برنامه غذایی باعث تقویت و کاهش ریزش مو می گردد، زیرا این مواد خوراکی سرشار از مواد معدنی و مغذی است که بر سلامت بدن و رشد مو تاثیر زیادی دارند.

  • مصرف ویتامین ها

سبزیجات نارنجی و زردرنگ به دلیل این که سرشار از ویتامین A هستند در بهبود سلامتی غدد پوست سر مفید خواهند بود.

مرکبات، توت فرنگی و سبزیجات تیره و گوجه فرنگی حاوی مقدار زیادی ویتامین ث هستند که در تقویت مو و جلوگیری از ریزش آن نقش به سزایی دارد.

وجود ویتامین E کافی در رژیم غذایی کودک به بهبود کیفیت موی او کمک می کند. پس مطمئن شوید که این ویتامین به مقدار کافی به بدن کودکتان می رسد.

 

سیلیس موجود در سبزیجات پر شاخ و برگ سبز مثل یونجه و چغندر، در استحکام بخشیدن به مو بسیار تاثیرگذار است. پس مصرف این مواد غذایی حاوی سیلیس را در برنامه غذایی کودک خود بگنجانید.

  • مصرف غذاهای سرشار از پروتئین

کمبود پروتئین معمولا باعث ایجاد مشکلاتی در مو و ناخن که از پروتئین ساخته شده اند، می گردد. پس لازم برای جلوگیری از ریزش مو مطمئن شوید که پروتئین به اندازه کافی در برنامه غذایی کودک وجود دارد.

می توانید برای تامین پروتئین کودک، صبحانه به او تخم مرغ بدهید. تخم مرغ و مواد پروتئینی دیگر باعث جلوگیری از قرار گرفتن مو در فاز استراحت می گردند. تخم مرغ منبعی غنی از ال- سیستئین می باشد که نوعی آمینواسید مهم در حفظ سلامت مو است. همچنین تخم مرغ حاوی منگنز و ویتامین Bمی باشد که به جلوگیری از ریزش مو کمک می کنند.

گوشت گوساله، مرغ و ماهی انتخاب های خوب و مناسبی برای تامین میزان پروتئین مورد نیاز کودک شما می باشند.

  • استفاده از غلات کامل در برنامه غذایی کودک

غلات کامل دارای خانواده ای از ویتامین B مانند بیوتین هستند که برای تولید کراتین ضروری می باشد. کراتین نام پروتئین سازنده ی مو می باشد. همچنین غلات دارای اینوزیتول فسفات هستند که از کیسه های ترشحی مو حفاظت می کنند. پس لازم است این مواد غذایی نیز در برنامه غذایی کودکتان گنجانده شود.

  • مصرف ماهی حداقل دوبار در هفته

ماهی های چرب دارای مقدار زیادی امگا ۳ که نوعی چربی ضروری است، می باشد. اسیدهای چرب ضروری برای سلامتی مو بسیار حائز اهمیت هستند. این اسیدها معمولا به محصولات مراقبتی مو افزوده می شوند. اسیدهای چرب امگا ۶  را از گوشت های ارگانیک و اسیدهای چرب امگا ۹ را از روغن زیتون می توان دریافت کرد.

  • میزان روی و آهن کودک را برسی کنید.

یکی از علل رایج ریزش مو کمبود آهن و روی در بدن می باشد. برای مواد غذایی حاوی روی می توان به گوشت گاو، مرغ، ملاس، میکروب گندم، دانه های آفتابگردان، سبوس و جو دو سر اشاره کرد، همچنین سبزیجات پر شاخ و برگ، کدو حلوایی، شیره قند، ملاس، غلات، گوشت و منابع سرشار از آهن هستند.

  • آموختن روش های مراقبت از موی کودک

برای داشتن موهای با کیفیت و سالم باید از آن ها مراقبت کرد. شما باید تکنیک های مراقبت از مو را به کودک خود بیاموزید تا از آسیب زدن به موهای او جلوگیری شود. نباید موهای خیس را با شدت و فشار حوله خشک کرد. از نرم کننده برای ساقه موها استفاده کنید، از کش های مو مناسب استفاده کنید و برای شانه کردن مو از برس های نرم استفاده نمایید.

روش های خانگی برای تقویت موی کودک

در زیر چند روش خانگی موثر در تقویت موهای کم پشت کودکان آورده شده است.

کم پشتی موی کودکان

  • استفاده از ماست

یکی از روش های خانگی برای درمان ریزش مو استفاده از ماسک ماست است. در این روش باید یک فنجان ماست را به خوبی هم بزنید و آن را روی موی کودک خود بمالید. پس از نیم ساعت که ماست خشک شد، موها را بشویید. این کار را می توانید هر روز انجام دهید و از نتیجه آن شگفت زده خواهید شد.

  • استفاده از زرده تخم مرغ

تخم مرغ منبع غنی از پروتئین است اما بسیاری از کودکان تمایلی به خوردن آن نشان نمی دهند. تخم مرغ برای تغذیه  ضخیم شدن مو بسیار مفید است.

برای استفاده از ماسک تخم مرغ باید زرده تخم مرغ را بزنید و به مدت یک ساعت روی پوست سر کودک خود بگذارید، سپس با شامپو ملایم و آب آن را بشویید.

از آن جا که تخم مرغ بوی نامطبوعی دارد ممکن است کودک از استفاده از آن خودداری کند، برای از بین بردن بوی بد تخم مرغ می توانید یک قاشق سوپ خوری از اسانس روغن های خوشبو مثل روغن یاسمن یا چوب صندل به تخم مرغ اضافه کنید.

برای استفاده از این ماسک باید ژل آلوئه ورا را از برگ های آن جدا کرده و به طور مستقیم روی موی کودک استفاده کنید. این ژل علاوه بر افزایش رشد مو باعث خنک شدن و مرطوب شدن پوست سر می شود. همچنین از شوره سر جلوگیری کرده و از آسیب هایی مثل شکسته شدن مو نیز جلوگیری می کند.

  • استفاده از آب لیمو

آب لیمو باعث براق و ضخیم شدن و سالم ماندن موی سر می شود. می توانید برای جلوگیری از خشکی پوست سر آب لیمو را روی پوست سر کودک بمالید.

  • استفاده از شیر نارگیل

شیر نارگیل یکی از مواد عالی برای تغذیه موهای خشک آسیب دیده می باشد. برای استفاده از آن باید بعد از شستن موها، شیر نارگیل را به پوست سر مرطوب کودک خود ماساژ دهید.

  • استفاده از ترکیب آب لیمو و روغن نارگیل

یک از روش های قدیمی برای حفظ مو، ضخیم شدن و درخشش آن، ماساژ روغن نارگیل به سر می باشد. می توانید روغن نارگیل را هر روز یا چند روز در هفته، قبل از شست و شوی موها روی پوست سر بمالید و آن را ماساژ دهید. بعد از نیم تا یک ساعت موهای کودک را بشویید.

روش دیگری که می توانید استفاده کنید، ترکیب روغن نارگیل و یک قاشق سوپ خوری آب لیمو می باشد. این ترکیب را روی موهای کودک خود بگذارید و کمی ماساژ دهید و اجازه دهید یک شب روی سر کودک بماند و صبح روی بعد آن را با آب گرم بشویید.

کم پشتی موی کودکان

  • استفاده از دانه های شنبلیله

خاصیت ضدباکتری شنبلیله باعث جلوگیری از شوره سر و عفونت پوست سر می شود، همچنین شنبلیله باعث درخشان شدن و حفظ سلامت مو می گردد.

در روش اول می توانید دانه های شنبلیله را یک شب در آب خیس کنید و روز بعد از آن ماسکی نرم تهیه کنید که می توانید آن را روی سر کودک خود اعمال کنید.

در روش دیگر می توانید دانه های شنبلیله را با ژل آلوئه ورا ترکیب کنید، استفاده از این ترکیب باعث افزایش رشد مو و حفظ رنگ طبیعی موها کودک می شود.

  • ماساژ روغن روی سر کودک

ماساژ پوست سر با روغن بادام، نارگیل و زیتون برای مو بسیار مفید است. شما می توانید یکی از این روغن ها که با پوست کودک شما سازگاری دارد را انتخاب کرده و آن را روی موی کودک بمالید و کمی ماساژ دهید و نتایج شگفت انگیز آن را مشاهده کنید.

از ترکیب زیر می توانید سه بار در هفت روی موهای کودک خود ماساژ دهید.

یک فنجان روغن نارگیل خالص،۱ قاشق چای خوری دانه زیره ی سبز، ۱ قاشق چای خوری دانه ی شنبلیله، ۲ قاشق چای خوری روغن آملا، نصف فنجان گل بامیه را با هم ترکیب کرده و آن ها را روی شعله ملایم بگذارید، تا به ۱حجم آن به یک سوم مقدار اولیه، کاهش یابد، سپس بگذارید ترکیب به دست آمده خنک شود و آن را فشار دهید تا روغن آن بیرون بیاد، روغن را در بطری تمیزی بریزید و از آن استفاده کنید.

با استفاده از این روغن ترکیبی در عرض مدت کوتاهی شاهد افزایش حجم موی کودکتان خواهید شد.

نویسنده: “کودکانه” سایت کودک و نوجوان

مقالات مرتبط

کم پشتی موی کودکان

دستورالعمل هایی برای بهبود رژیم غذایی کودکان
دستورالعمل هایی برای بهبود رژیم غذایی کودکان

در این مقاله در ادامه مقالات تغذیه ای قبلی که در این سایت ارائه کردیم نکات دیگری را جهت بهبود رژیم غذایی کودکان شما ارائه شده اند:

در برنامه غذایی کودکتان مواد قندی و کربوهیدرات را محدود کنید. کربوهیدرات های ساده یا تصفیه شده شامل موارد زیر می باشند:

سبوس ، فیبر و مواد مغذی از قبیل نان سفید، خمیر پیتزا، پاستا، شیرینی جات، آرد سفید، برنج سفید و وعده های صبحانه ای که از غلات تشکیل شده اند. موارد ذکر شده باعث افزایش قند خون و نوسان در وضعیت روحی و میزان انرژی می شوند. کربوهیدرات های پیچیده (بیشتر…)

تغذیه کودکان نوپا و بزرگتر

 

تغذیه کودکان نوپا و بزرگتر

تغذیه کودکان نوپا و بزرگتر

 

در این مقاله با هدف آگاه سازی والدین از جنبه های روانی تغذیه و اثرات آن بر فعالیت غذا خوردن کودکان نوپا و بزرگتر مجموعه ای از نکات مهم گرد آوری شده است .

کودکان نوپا(بین یک و نیم تا دو سالگی) تا حدودی قادر به استفاده از غذای خانواده و هضم آن هستند. هر ماه این امکان وجود دارد که بر توانایی های آنها برای اینکه خودشان به تنهایی غذایشان را بخورند، افزود.

یکی دیگر از دردسر های شایع غذا دادن به کودکان نوپا، امتناع آنان از خوردن است. این کار والدین را نگرانی می کند پس به او برای خوردن غذا اصرار کرده یا سعی می کنند بزور به وی غذا بدهند در صورتی که با اصرار موفق نخواند شد. بنابراین انتخاب های مختلفی را پیش روی او قرار می دهند تا شاید بتوانند کودک را به خوردن ترغیب کنند، انتخاب برای کودکان نوپا بی معنا ست، و در آخر هم کودک غذایی نخورده اما کلی هم بیسکویت، پفک، شکلات و دیگر خوراکی های بی خاصیت را از شما دریافت کرده است.

کودک نوپا متوجه می شود که هنگام صرف غذا می تواند توجه شما یا سایر اعضای خانواده را جلب کند در نتیجه تا قاشق به دهان او نزدیک می شود، دهانش را می بندد و لبهایش را به هم فشار می دهد و صورتش را بر می گرداند به شکلی که قاشق در برابر گوش او قرار می گیرد. گاهی هم کودکتان غذایی را که همیشه دوست داشته، نمی خورد و شما را عصبانی می کند و به حدی که می گویید:« تو که همیشه اینو دوست داشتی…» اما او هیچ گونه تمایلی به خوردن ندارد و حتی تقاضای پفک و شکلات دارد و از اینجا ست که جنگ خوردن و نخوردن به جنگی همیشگی مبدل می شود. اغلب مشکلات مربوط به تغذیه کودک و چنانچه والدین آرامش خود را حفظ کنند برطرف می شود و نباید در مورد تغذیه فرزندتان مضطرب ونگران باشید زیرا این نگرانی در بیشتر مواقع بی مورد است. پیشنهادهایی در جهت تسهیل فرآیند غذا خوردن کودک نوپا ارائه می گردد.

کودکان گاهی اوقات اشتهای خوبی داشته و خوب غذا می خوردند، در مقابل بعضی وقتها هم اشتهایی به غذا ندارند و بدغذایی می کنند، گاهی هم هنگام ناهار غذا را بسیار با اشتها می خورند ولی برای شام بی اشتها می شوند یا برعکس در چنین مواردی پیشنهاد می شود میزان غذایی را که برای ناهار و شام کودک در نظر گرفته اید، اندکی کاهش دهید.

از زمانی که کودک نوپایتان می تواند از قاشق و لیوان استفاده کند، اجازه دهید خودش به تنهایی غذا بخورد، هر چند که آنها کثیف کاری می کنند و خیلی طول می کشد که غذایشان را بخورند اما اگر شما چنین اجازه ای به آنها بدهید استقلال طلبی را در آنها تشویق کرده اید( حتی اگر نتواند با قاشق غذا بخورد یکی در میان با دست غذا بخود)

اگر کودکتان خوب غذا می خورد از او بسیار تعریف و تمجید نمایید و اگر به اندازه کافی غذا نخورد، وی را مجبور به بیشتر غذا نخوردن نکنید.

تا حد امکان غذا ها و خوراکی های متنوعی به فرزندتان بدهید تا متوجه علائق غذایی او بشوید. اگر خودتان غذایی را دوست ندارید، کودک را از مصرف آن محروم نکنید، همچنین در صورتی که بچه به غذای خاصی علاقه دارد آن را در رژیم غذایی وی بگنجانید.

بعضی والدین از پرخوری فرزندشان تعریف و او را برای این کار تشویق می کنند ولی بهتر است از این کار اجتناب کنند زیرا کودک فکر می کند پرخوری رفتار خوبی است.

بهتر است اعضای خانواده حداقل روزی یک وعده را با هم غذابخورند. اگر امکان این کار وجود ندارد یا اینکه کودکتان زودتر از شما غذا می خورد سعی کنید همراه همسرتان در کنار بچه ها نشسته و در کنار آنها میوه یا غذای سبکی میل کنید مطمئن باشید اهمیت ارتباط بین اعضای خانواده در هنگام صرف غذا، کمتر از ارزش مواد غذایی که کودک دریافت می کند نیست علاوه بر این وقتی کودکی همراه والدین خود غذا می خورد آداب غذا خوردن را بدون تذکر دادن از طریق یادگیری مشاهده ای فرا می گیرد.

تا حد امکان روال و زمان معینی را برای غذا خوردن تعیین کنید و سعی کنید از آن پیروی کنید اگر یک روز زودتر و یک روز دیرتر به او غذا بدهید. منتظر بداخلاقی های او باشید زیرا افت قند خون مسبب تغییرات در خلق می شود، چنانچه بزرگتر شود تا نیم ساعت می توانید زمان غذا دادن او را زودتر یا دیر تر کنید.

اگر فرزندتان به طور ناگهانی و یک دفعه تمایلش را به غذایی از دست می دهد و از خوردن آن امتناع می کند به موضوع توجهی نشان ندهید. اجازه دهید، آنچه را که دوست دارد، بخورد و آنچه را که نمی خواهد نخورد و زمانین که غذایش را تمام کرد بدون هیچ صحبتی با اشاره ای ظرفش را بردارید. اگر نوع غذا را برای شما معین کرده که دوست ندارد. مثلا « من خورشت کرفس دوست ندارم» بحث نکنید احتمال اینکه این غذا  را در آینده بخورد هست زیرا کودکان نوپا در مورد علاقه هایشان ثبات ندارند اما اگر شما رفتار مناسبی نداشته باشید این قبیل موارد در آنها تثبیت می شود ولی با رفتار مناسب اکثر این رفتارها به مرور زمان اصلاح می شوند.تغذیه کودکان نوپا و بزرگتر

اگر فرندتان غذایش را نمی خورد، مجبورش نکنید تا تمام کردن غذایش سر سفره یا میز غذا بنشیند. کودکان نوپا در لجبازی استاد هستند بهتر است با او سازش کنید یعنی به او بگویید سه تا قاشق از غذایت را بخور و بعدش برو به هیچ وجه هم کوتاه نیایید. در چنین مواقعی به هیچ وجه باقی مانده غذایش را کسی از اعضای خانواده نخورد و چنانچه تقاضای شکلات، بیسکویت و … کرد ندهید. آرام باشید و با خونسردی برخورد کنید اگر فرزندتان یک وعده غذایی را کامل نخورد یا اصلا نخورد دچار سوء تغذیه نمی شود ولی می تواند آغاز جنگ شما و او باشد.

در نظر داشته باشید پس از دو نیم سالگی، با بزرگتر شدن بچه ها ، توانایی های بیشتری بدست می آوردند بنابراین لازم است خطوط قرمز معین را در مورد آنها  دور بریزید یا تغییر دهید ،  آنها تمام سعی و تلاش خود را به کار خواهد گرفت تا این حد ومرزها را بررسی کنید. در این زمانی والدین مجبور هستند دوباره تمام قواعد و حد و حدود را به روشنی برای او مشخص و قاطعانه و عاقلانه آنها را حفظ و رعایت کنند. برای اینکه غذا را با آرامش بیشتری صرف کنید ( حالا که او بزرگتر شده ) می توانید در آماده کردن و چیدن سفره یا میز مشارکت دهید. برای مثال از او بخواهید:« می تونی بشقاب ها رو ببری؟» سر میز هم از او بخواهید بعضی وسایل را که می تواند به شما بدهد مثل ظرف سس و شما والدین هم بایستی به جا ومناسب پاسخ رفتارهای کودکتان را بدهید مثلا متشکرم، ممنونم و … .

هیچ وقت چند نوع خوراکی را باهم به کودکتان هرچند بزرگتر شده باشد پیشنهاد نکنید تا از بین آنها یکی را انتخاب کند زیرا این کار شما را با مشکل روبه رو می کند و مثل این است که دنبال دردسر می گردید حتی چند نوع غذا نپزید تا او یکی را انتخاب کند و بخورد چون خانه رستوران نیست و شما با این کار به فرزندتان پیام غلطی را می فرستید چنانچه از غذا خوردن فرزندتان راضی هستید بعد از ۵ سالگی به او حق انتخاب بین دو تا سه نوع غذا بدهید.

گاهی کودک سر میز یا سفره نمی ماند این مشکل وقتی کودک نوپا بزرگتر می شود شروع می شود و غذا خوردن را سخت می کند. وقتی بچه هنگام غذا خوردن اغلب از سر سفره یا میز بلند می شود و دوباره بر می گردد، ظرف غذایش را به جای دیگری می برد و یا وسط غذا زیر میز می رود، در واقع در حال محک زدن حد و مرزها و نیز بررسی امکان بهانه گیری از غذا و سرانجام تحمیل خود به شما والدین است. یادتان باشد که غذا خوردن باید فعالیتی لذت بخش باشد و همه اعضای خانواده در آن شرکت داشته و با یکدیگر ارتباط و تعامل داشته باشند، واقعیت این است که ارتباط اعضای خانواده با یکدیگر هنگام صرف غذا به اندازه خود غذا ارزش و اهمیت دارد. پس قواعدی را که برای آن تعیین کرده اید قاطعانه حفظ و اجرا کنید. کودک باید بداند که همراه سایر اعضای خانواده باید سر سفره یا میز غذا بنشیند تا آداب غذا خوردن، نشستن، درخواست کردن و … را یاد بگیرد و شما هم با تشویق، رفتار های خوب و مورد پسندتان او را تقویت کنید، تا یادگیری حاصل شود، نشستن کودکان سر سفره، یا میز غذا برای سلامت آنان از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا وقتی کودک حرکت می کند و جنب و جوش دارد دستگاه گوارش کودک دچار مشکل می شود در ضمن وقتی کودک در کنار سایر اعضای خانواده سر سفره می نشیند نشانگر این است که او نیز عضوی از خانواده است و باید به قواعد احترام بگذارد.

بسیاری از والدین قانون و روال خاصی را در حین صرف غذا رعایت نمی کنند زیرا همه توجه آنها به میزان غذایی است که کودک خورده یا اینکه فرزندشان غذایش را تمام کند و حاضرند فقط برای خوردن کودک چمششان را بر هر رفتار ناشایست و غیره قابل قبول بندند. قابل تصور است وقتی والدین شروع به اجرای قوانین می کنند در ابتدا دردسرشان بیشتر می شود باید حواسشان را جمع کنند به موقع اقدام کنند و اجازه ندهند غذا خوردن جنگ اعصاب شود. در اکثر موارد یادآوری اینکه کودک باید سرسفره یا میز بنشیند و غذایش را بخورد، کافی است اما اگر او توجهی به حرف شما نمی کند یا رفتارهای پرخاشگرانه دارد، از روش « اگه یک بار دیگه این کار با بکنی تنبیه(محروم) می شی!» استفاده کنید که در بیشتر موارد اثر گذار است.

در مورد زمان نشستن کودک سر سفره واقع بین باشید کودکان زیر ۵ سال حداکثر ۱۵ دقیقه می توانند سر سفره بنشینند. برای فرزندتان روشن کنید که سر سفره یا میز غذا باید چه رفتاری داشته باشد. پرتاپ اشیاء یا مواد غذایی، جرو بحث ، داد و فریاد و رفتارهایی از این قبیل در تمام سنین غیر قابل قبول و ممنوع هستند.

در مورد مشکل بیش از حد تنقلات غیر ضروری خوردن، به نظر می رسد اولین گام غلط را والدین برداشته اند، وقتی مقدار زیادی کیک، شکلات، چیپس، پفک و نوشابه در دسترس کودک باشد، چگونه می توان او را برای خوردن آنها سرزنش  کنید اگر شما والدین بدون تامل به تقاضای کودکتان برای خوردن اینگونه تنقلات جواب مثبت بدهید در مورد بی اشتهایی فرزندتان به غذا های سالم مقصر هستید. اینگونه تنقلات خوراکی های با ارزش غذایی کم هستند و در عین حال حاوی قند زیاد می باشند که اندکی بعد از مصرف کردن آنها، قند خون به شدت بالا می رود و بچه علائمی نظیر تقلا و سرو صدای زیاد از خود نشان می دهد و پس از مدت کوتاهی که قند خونش دوباره افت می کند( که شاید حتی پایین تر از میزان اولیه اش هم برود) شما با بداخلاقی، نق نق کردن، گریه و بهانه گیری های او روبه رو می شوید. برای جلوگیری از کشمکش با کودکتان در مورد خوردن چنین تنقلاتی از خریداری خوراکی های با ارزش غذایی کم خودداری کنید هر چقدر این خوراکی ها کمتر در دسترس باشند جر و بحث کاهش پیدا می کند حتی اگر خودتان استفاده می کنید در مقابل دیدگان فرزندتان نباشد. هرگز از چنین خوراکی هایی به عنوان پاداش برای غذا خوردن یا خوب غذا خوردن یا رفتار خوب استفاده نکنید. به هیچ وجه اجازه ندهید کودک بعد از غذای اصلی از این خوراکی ها استفاده کند و همیشه به کودک اطلاع و آگاهی بدهید که زمان غذا خوردن نزدیک است.

منبع:فارس پاتوق