روانشناسی کودک سه ساله | آموزش کودک در خانه
روانشناسی کودک سه ساله تا پنج ساله به دسته های زیر تقسیم می شود:
۱-روانشناسی کودک سه ساله تا سه و نیم ساله
۲- سه و نیم سالگی تا ۴ سالگی
۳. ۴ سالگی تا ۵ سالگی تقسیم می شود.
آموزش کودک سه ساله در خانه
چه چیزی را باید به کودک ۳ ساله ام آموزش دهم؟
این سوالی است که بسیاری از والدین از خود می پرسند. کارهای زیادی می توانید برای حمایت از رشد منحصر به فرد فرزندتان انجام دهید و حس کنجکاوی طبیعی او را در حین یادگیری و رشد تشویق کنید. این به اندازه آموزش دادن چیزهای خاص به آن ها نیست، بلکه ایجاد یک محیط حمایتی و امن برای آن ها برای کشف دنیای خود نیست.
ما راههای زیادی را پیشنهاد کردهایم که میتوانید از رشد کودک ۳ ساله خود حمایت کنید، اما در اینجا چند دستورالعمل کلی وجود دارد:
استقلال او را پرورش دهید.
نقاط عطف رشد جسمی، عاطفی، اجتماعی، زبانی و شناختی برای کودکان ۳ ساله همگی یک چیز مشترک دارند: استقلال. کودکان در این سن معمولاً زمانی که به تنهایی چیزهای جدید را امتحان می کنند، رشد می کنند و والدین یا قیم آن ها اطمینان خاطر و نظارت مناسب را برای ایمنی فراهم می کنند.
صحبت مداوم با کودک
با صحبت مداوم با کودک ۳ ساله خود به کودک خود کمک کنید تا به نقاط عطف رشد اجتماعی، عاطفی و زبانی برسد. صدا، پاسخ ها و توجه شما باعث رشد گفتار، بیان عاطفی و عزت نفس شما می شود.
بازی را تشویق کنید.
بازی در داخل یا خارج از خانه، به تنهایی یا با دیگران، می تواند از رشد جسمانی کودک ۳ ساله شما حمایت کند و به او کمک کند تا به نقاط عطف رشد اجتماعی و عاطفی برسد. بازی در دنیای کودکانه همان یادگیری است.
تاریخ هایی برای بازی تنظیم کنید .
بازی برای فرزند و همچنین خودتان می تواند سرگرم کننده باشند! گذراندن وقت با سایر کودکان (و با خواهر و برادرها و بزرگسالان نیز) رشد اجتماعی را تقویت می کند و به آمادگی کودک شما برای پیش دبستانی و مهد کودک کمک می کند.
کتاب بخوانید.
برای کمک به کودک نوپای خود در یادگیری واژگان و مفاهیم جدید، کتاب بخوانید! هر روز برای او کتاب بخوانید بنابراین به فرزندتان کمک کنید که عاشق مطالعه شود.
پیشنهاد مشاور: همه چیز در مورد کودک ۵ ساله + روانشناسی کودک
نقاط عطف روانشناسی سه ساله
با تولد سه سالگی کودک شما، دیگر سال های حساس دو سالگی و سال های جادویی و هیجان انگیز سه و چهار سالگی شروع می شوند، همان زمانی که دنیای کودک شما با فانتزی، تخیل و تصویرسازی های واضح احاطه شده است.
در طول این مدت، در بسیاری از حیطه ها بالغ می شود.
در این قسمت برخی نقاط عطف رشدی مهم در این سن اورده شده اند:
نقاط عطف حرکتی
- می تواند روی یک پا بایستد و به مدت پنج ثانیه در این حالت بماند.
- بدون کمک از پله ها بالا و پایین می رود.
- توپ را به جلو پرت کند و با پا به آن ضربه می زند.
- توپ را با دستش پرت می کند.
- با چابکی به جلو و عقب می رود.
- می تواند توپی که به سمتش می آید را بگیرد.
نقاط عطف در حرکت و انگشت
- اشکال چهارگوش را کپی می کند.
- می تواند یک انسان را با دو تا چهار قسمت اندامش بکشد
- از قیچی می تواند استفاده کند.
- برخی اشکال هندسی را می کشد
- شروع به کپی کردن برخی حروف می کند.
نقاط عطف زبان
- مفهوم شباهت و تفاوت را می فهمد.
- برخی قوانین پایه گرامر را مسلط می شود.
- می تواند با جملات ۵ تا شش کلمه ای حرف بزند.
- انقدر واضح حرف می زند که غریبه ها هم بفهمند.
- داستان و قصه می گوید.
نقاط عطف شناختی سه ساله
- برخی رنگ ها را به درستی نام می برد.
- مفهوم شمارش را میشناسد و ممکن است چند عدد را بداند.
- مسائل را تنها از یک نقطه نظر می نگرد.
- حس زمان واضح تری را دارا خواهد بود.
- دستورات سه بخشی را دنبال می کند.
- بخش هایی از یک داستان را به خاطر می آورد.
- مفهوم شباهت و تفاوت را می فهمد.
- درگیر بازی های تخیلی می شود.
پیشنهاد مشاور: تربیت کودک سه ساله | فوق تخصص روانشناسی
نقاط عطف اجتماعی روانشناسی
- به تجارب جدید علاقه دارد
- با دیگر کودکان همکاری می کند.
- نقش مادر یا پدر را بازی می کند.
- بسیار در بازی های تخیلی پیشرفت می کند.
- لباسش را خودش در می آورد و یا می پوشد.
- در مورد راه حل اختلافات و مشکلات مذاکره می کند.
- مستقل تر می شود.
- تصور می کند بسیاری از اشیا و موجودات نااشنا ممکن است هیولا باشند.
- خود را به عنوان یک انسان شامل ذهن و بدن احساس می بیند.
- اغلب نمی تواند بین تخیل و واقعیت تمایز قائل شود.
رشد سلامت
از انجایی که هر کودک به روش خاص خود رشد می کند، غیر ممکن است که بگوییم چه زمانی و چگونه دقیقا در یک مهارت مشخص کامل می شود.
همواره رشد او را چک کنید اما نگران نباشید اگر انحرافی وجود داشت.
با این وجود اگر هر گونه تاخیری در یکی از نشانه های زیر در این سن وجود داشت با متخصص کودک صحبت کنید.
- نمی تواند یک توپ را با دست پرت کند.
- نمی تواند بپرد
- نمی تواند سه چرخه را براند.
- نمی تواند مداد رنگی را دست بگیرد.
- با خط کشیدن مشکل دارد.
- نمی تواند بلوک خانه سازی را روی هم بگذارد.
- هنوز زمانی که والدینش او را ترک می کنند گریه می کند.
- به بازی های تعاملی علاقه ای نشان نمی دهند.
- دیگر کودکان را نادیده می گیرد.
- به دیگر افراد غیر از خانواده پاسخی نمی دهد.
- در بازی های تخیلی شرکت نمی کند.
- در مقابل لباس پوشیدن، خوابیدن و توالت رفتن مقاومت نشان می دهد.
- هنگامی که عصبانی یا ناراحت می شود از کنترل خارج می شود.
- نمی تواند یک دایره را کپی کند.
- نمی تواند جملات بیشتر از دو یا سه کلمه بگوید.
- از من یا تو به طرز مناسبی استفاده نمی کند.
رشد اجتماعی کودک سه ساله
بچه های ۳ ساله دوست دارند چه کار کنند و چگونه با دیگران ارتباط برقرار می کنند؟
رشد اجتماعی فرزند شما بسیار فردی خواهد بود، زیرا تا حد زیادی به شخصیت منحصر به فرد او بستگی دارد.
کودکان نوپا کوچکتر گاهی اوقات ممکن است خودخواه به نظر برسند، که طبیعی است، و این ویژگی معمولاً با گذشت زمان کاهش می یابد. در سن ۳ سالگی، همانطور که اعتماد به نفس، استقلال و خودآگاهی او رشد می کند، ممکن است کودک شما بخواهد فعالانه با دیگران بازی کند.
معاشرت با دیگران به همه ما می آموزد که همه یکسان فکر نمی کنند و فرزند شما نیز به تدریج این را یاد می گیرد و احتمالاً نظرات و عقاید دیگر را می پذیرد.
برخی از نقاط عطف کلیدی ۳ ساله برای توسعه اجتماعی عبارتند از
- دنبال تجربیات جدید
- همکاری و اشتراک گذاری با بچه های دیگر
- در بازی ها مبتکرتر می شود.
- با دیگران برای حل مشکلات مذاکره کنید.
- تعیین نقش هایی مانند «مادر»، «بابا» هنگام بازی
- لباس پوشیدن و تعویض لباس به تنهایی
- مستقل غذا خوردن
روانشناسی کودک سه ساله کمک می کند تا کودک برای آموزش پیش دبستانی آماده می شود، رشد اجتماعی فرزندتان را به دقت زیر نظر خواهید داشت. رفتن به مدرسه و به اشتراک گذاشتن اسباببازیها و توجه میتواند برای برخی از کودکان چالشهایی ایجاد کند، اما این مهارتهای اجتماعی در حال ظهور می تواند این روند را آسان تر سازد.
رشد زبان ۳ ساله
رشد زبان کودک ۳ ساله شگفت آور است. فرزند شما تا این حد پیش رفته است، به خصوص زمانی که به اولین کلمات کودک خود فکر می کنید. مانند سایر زمینه های رشد کودکان، زبان و گفتار از نظر زمان بندی بسیار متغیر است. با این حال، بسیاری از والدین از واژگان کودک ۳ ساله خود شگفت زده می شوند، که ممکن است شامل ۳۰۰ کلمه یا بیشتر باشد.
نقاط عطف زبان و گفتار برای کودکان ۳ ساله شامل تقلید صداها و کلمات از بزرگسالان و صحبت کردن در جملات با چندین کلمه است. این جملات نسبتاً کوتاه ممکن است مانع از گپ زدن مداوم کودک شما نشود و این چیز خوبی است! همانطور که کودک ۳ ساله شما روی توسعه مهارت های زبانی کار می کند، در تلفظ کلمات و استفاده صحیح از آن ها بهتر می شود.
به زودی، احتمالاً حدود ۷۵ درصد از آنچه کودک کوچکتان می گوید، خواهید فهمید!
سایر نقاط عطف زبان و گفتار برای کودکان ۳ ساله عبارتند از:
- درک مفاهیم یکسان و متفاوت
- درک گرامر پایه
- واضح صحبت کردن
- داستان گفتن
تشویق توسعه زبان
وقتی صحبت از نقاط عطف رشد زبان به میان میآید، آنچه یک کودک ۳ ساله «باید» بداند چندان مفید نیست، زیرا ممکن است درک گفتار و زبان کودک شما در مقایسه با کودک دیگری در همان سن با سرعت متفاوتی رشد کند.
بهتر است روی کودک خود به عنوان فرد تمرکز کنید و با گفتگوی ساده از مهارت های گفتاری و زبانی حمایت کنید. چند استراتژی خاص وجود دارد که می توانید از آن ها استفاده کنید:
۱. توضیحات اضافه کنید.
اگر فرزندتان میگوید «ماشین قرمز»، نظر بدهید و به جمله او اضافه کنید. حتی یک پاسخ ساده مانند “بله، این یک ماشین قرمز بزرگ است. نگاه کن چهار چرخ سیاه دارد» به رشد مهارت های زبانی کودک نوپا کمک می کند.
۲. سوالات خود را بپرسید
هنگامی که کودک شما در حال تعریف داستان است، سوالاتی بپرسید که از پاسخ های “بله” و “نه” اجتناب کنید. اگر آن ها در حال توصیف یک هیولا در یک افسانه هستند، چیزی مانند “هیولا شبیه چه چیزی است؟” یا “هیولا چه پوشیده است؟” بپرسید. این تکنیک به تقویت واژگان و مهارت ها کمک می کند.
۳. از ضمایر استفاده کنید.
بچه های سه ساله در استفاده از ضمایر کاملاً تسلط ندارند، بنابراین سعی کنید تا آنجا که می توانید از این کلمات برای کمک استفاده کنید. به جای اینکه خود را مامان یا بابا خطاب کنید، از «من» برای خود و «تو» برای کودک نوپایتان استفاده کنید.
۴. از اصلاح بیش از حد خودداری کنید.
نقاط عطف خاص زبان و گفتار ممکن است بعداً در روانشناسی کودک ۳ ساله شما ایجاد شود. برای مثال، برای کودکان خردسال بسیار رایج است که حروف را اشتباه تلفظ کنند، فقط مطمئن شوید که خودتان حروف و صداها را به درستی تلفظ کنید به احتمال زیاد فرزندتان به مرور زمان خودش را اصلاح خواهد کرد.
منبع: Stress and Anxiety for Your 3-Year-Old
سوالات متداول
۱ - آموزش کودک ۳ ساله
موارد زیر را می توانید در خانه به کودک سه ساله خود آموزش دهید: نام و سن را بگوید. به سوالات ساده پاسخ دهد. الفبا را بخواند. اشکال و رنگ های اصلی را شناسایی کند. باهم کتاب بخوانید. شمارش اعداد (حداقل تا ۱۰)
۲ - تقویت هوش کودک ۳ ساله
برای بهبود هوش کلامی و زبانی کتاب بخوانید. برای بهبود هوش فضایی ساختمان سازی کنید. برای بهبود هوش سیال ریاضی و تمرینات بدنی انجام دهید. به آن ها ایمان داشته باشید. تلاش های آن ها برای رشد را تحسین کنید.
پسرم ۳ سال و ۴ ماهشه و در موقعیت های سخت خیلی سریع عصبانی میشه .چیکار میتونم بکنم که در برابر موقعیت های سخت صبور باشه؟
سلام.معمولا کودکان در این سن از رفتارهای والدین خصوصا والد همجنس خود الگو برداری می کنند.در روانشناسی این الگو برداری همانند سازی نامیده می شود.چون فرزند شما پسر اسن به احتمال زیاد این رفتار را از پدرس یاد گرفته است بنابراین اگر می خواهید پسرتان عملکرد مناسب تری در شرایط سخت داشته باشد.
در ابتدا باید مادر و پدر عملکرد خوبی در شرایط سخت از خود نشان بدهند تا کودک همان را یاد بگیرد و تکرار کند.اگر رفتار مادر و پدر مناسب است و تنها کودک است که رفتار نامناسب در شرایط سخت دارد ممکن است ترس و اضطراب باعث این رفتار شده باشد بنابراین باید در شرایط سخت کودک را با ایجاد کمی آرامش و با دادن توضیح کافی و لمس و بغل کردن و ایجاد امنیت روانی برای او کمرنگ کنید.اگر شرایط چنان سخت است که برای کودک شوک آور است باید به کودکت حق بدهید که عصبی برخورد کند و حتما او را به روانشناس کودک نشان دهید تا به کمک متخصص بتوانید از ترس و نگرانی و اضطراب او بکاهید .موفق باشید.
با سلام
دخترم از ۵ ماهگی شروع به دندان اوردن کرده است.اکنون در سن ۴ سال و ۷ ماه یکی از دندان هایش لق شده و افتاده است و دندان دیگری نیز لق می باشد .آیا شروع ریختن دندان های شیری در این سن طبیعی است و آیا ممکن است دندان های شیری بر اثر ضربه مواد خوراکی سفت لق شده و بیفتد؟
دوست عزیز نگران نباشید ریختن دندان ها در این سن غیر طبیعی نیستند و می توانند دلائل تغذیه ای و ژنتیک داشته باشند.. برای اطمینان حاصل کردن از سلامت دهان و دندان حتما به یک دندان پزشک مراجعه نمایید.
از ۵ سالگی به بعد دندان های شیری ، شروع به افتادن می کنند.در بعضی از کودکان این اتفاق زودتر می افتد و در بعضی دیگر دیرتر.در نتیجه ۶ ماه دیر افتادن یا ۶ ماه زود افتادن دندان مهم نیست.اما از دست رفتن زود هنگام یا تاخیر در افتادن دندان شیری می تواند باعث صدمه به دندان دائمی جایگزین شونده شود و ناهنجاری هایی مثل اختلالات تکلمی ، نامرتبی دندان ها و مشکلات جویدن را به همراه داشته باشد.
جوانه دندان های دایمی در زیر دندان های شیری قرار دارند و هر گاه زمان رویش آنها فرا برسد دندان های شیری تحلیل رفته ، لق می شوند و دندان های اصلی جایگزین آنها می گردند .اگر یک دندان شیری قبل از موعد مقرر از دهان خارج شود ، فضای مربوط به آن توسط سایر دندان ها اشغال می شود .در نتیجه برای دندان دایمی جایگزین جایی برای رویش باقی نمی ماند که این مساله ممکن است باعث نهفته ماندن آن دندان دایمی یا به هم ریختگی کل دندان ها شود.بنابراین توصیه می شود کودک دلبندتان را جهت نزد دندانپزشک ببرید.
سلام و خسته نباشید
پسرم ۴ سالشه و بسیار لجبازه.خیلی اذیت میکنه و اصلا نمیفهمه که چه کاری خوبه و چه کاری بده.منم سریع از دستش عصبانی میشم دست خودم نیست اصلا هم نمیخوابه و این کاراش باعث ناراحتی من میشه و گاهی اوقات کتکش میزنم و بعد پشیمون میشم. از ساعت ۱۲ ظهر تا ۳ نیمه شب بیداره.منم خسته میشم.نمیدونم چیکار کنم؟.ممنون میشم راهنمایی کنید.
مادر عزیز این مشکل خیلی ازما بزرگتر هاست.البته اون بیچاره هم مشکلی نداره .رفتارهای غلط ما رو به مرور زمان تقلید کرده و الان داره همونایی رو که بهش یاد دادیم رو به کار میگیره.
سلام من و خانمم طبقه پایین خونه داداشم زندگی می کنیم.خانواده برادرم یه دختر ۱۲ ساله و یه پسر ۴ ساله دارند.دخترشون حسابی به درس چسبیده طوری که اصلا از اتاقش بیرون نمیاد و اصلا نمیزاره برادرش به اتاقش بره.داداش هم کارمند بانکه.تا ساعت ۲:۳۰ سرکاره و بعدش دانشگاه میره و کلاساش تا ۷ شب ادامه داره وقتی میاد خونه آنقدر خسته است که حوصله بازی کردن با پسرش رو نداره و بایستی به درسهاشم برسه و بیشتر وقتش رو با مادرش میگذرونه بازیهای مامانش هم براش تکراری شده.به همین خاطر به ما خیلی وابسته شده و هر شب خونه ماست.ما هم خیلی دوسش داریم ،این وابستگی تا حدیه که اگه نذارن بیاد خونه ما به شدت گریه می کنه وقتی هم میاد خونه ما دوست نداره برگرده خونشون ، پیشنهاد مامانش اینه که به بهانه خواب رق ها رو خاموش کنیم این کار باعث ترسیدنش میشه..اما ما به چند دلیل نگران این قضیه هستیم :
یکی اینکه این ترس عواقب بدی ممکنه براش داشته باشه.
دوم اینکه دو نوع رفتار ناز کشیدن ما در مقایسه با محیط خانواده خودش که گاه سرده باعث دوری از خانوادش و وابستگی پیش از حد به ما باشد. به نظر شما چگونه می توان به صورتی منطقی این مشکل را حل کرد؟
بهترین کار اینه که وقتش رو پر کنه مادرش.با توجه به سنش مهد میتونه بره.نیمی از روز رو وقتش رو با مهد پر کنن بقیه اش رو هم خسته میشه معمولا.شما و خانمتون داستان هایی رو براش تعریف کنید که در مورد خانواده باشه این داستان ها میتونه ساخته ذهن شما باشه.مثلا یه پسر خوب مادرش رو تنها نمیزاره یا مثل مرد مواظب مادرشه.در قالب قصه توضیح بدین که اون ها یه خانواده ان و باید بیشتر وقتش رو با اونها بگذرونه.مثل غذا خوردن یا خواب.تاکید کنید که شما هم خیلی دوستش دارید ولی مثل پدر و مادرش نمیتونید دوستش داشته باشید.
ممنون از پاسختون متاسفانه به علت سردی هوا نمیشه بره مهد.پیشنهاد مامانش اینه که باهاش بازی نکنیم محلش نزاریم تا از محیط خونه ما هم زده بشه.دیشب همین کار رو کردیم هر کدوم به کارای خودمون مشغول شدیم و سرد برخورد کردیم اما عصبی شد و درها رو هم می کوبید دلش تنگ بود.خودمو زده بودم به خواب اومد رو سینم دیگه واقعا دلم نیومد بی محلش کنم.باز مجبور شدیم با خاموش کردم برقا مجبورش کنیم بره خونشون.از این برق خاموش کردن و ترسوندش اصلا خوشم نمیاد موندیم چکار کنیم .خواهشا اگر راه حلی به نظرتون میاد بفرمایید.
سلام وقتی شبا میاد خونتون میتونین دستش را بگیرین و با هم برین خونشون و با خانواده داداشت بشینی به صحبت کردن تا اونم دیگه پیش شما نیاد و بگه لااقل پیش مامانم همون بازی تکراری میکنم.الان بازی های آموزشی و سرگرم کننده زیادی اومده اونا رو براش تهیه کنید و مادرش باهاش بازی کنه .هم چیزی یاد میگیره هم سرگرم میشه
بچه ها تشنه محبت هستند و اصولا هر جا که محبت و توجه بیشتری باشه جذب میشن.به نظر من چند بار که اومد خونتون نسبت بهش کمی بی محلی کنیدوتا وقتی خونه شما بهش خوش بگذره همین اش است و همین کاسه.