روانشناسی کودک سه ساله | آموزش کودک در خانه
روانشناسی کودک سه ساله تا پنج ساله به دسته های زیر تقسیم می شود:
۱-روانشناسی کودک سه ساله تا سه و نیم ساله
۲- سه و نیم سالگی تا ۴ سالگی
۳. ۴ سالگی تا ۵ سالگی تقسیم می شود.
آموزش کودک سه ساله در خانه
چه چیزی را باید به کودک ۳ ساله ام آموزش دهم؟
این سوالی است که بسیاری از والدین از خود می پرسند. کارهای زیادی می توانید برای حمایت از رشد منحصر به فرد فرزندتان انجام دهید و حس کنجکاوی طبیعی او را در حین یادگیری و رشد تشویق کنید. این به اندازه آموزش دادن چیزهای خاص به آن ها نیست، بلکه ایجاد یک محیط حمایتی و امن برای آن ها برای کشف دنیای خود نیست.
ما راههای زیادی را پیشنهاد کردهایم که میتوانید از رشد کودک ۳ ساله خود حمایت کنید، اما در اینجا چند دستورالعمل کلی وجود دارد:
استقلال او را پرورش دهید.
نقاط عطف رشد جسمی، عاطفی، اجتماعی، زبانی و شناختی برای کودکان ۳ ساله همگی یک چیز مشترک دارند: استقلال. کودکان در این سن معمولاً زمانی که به تنهایی چیزهای جدید را امتحان می کنند، رشد می کنند و والدین یا قیم آن ها اطمینان خاطر و نظارت مناسب را برای ایمنی فراهم می کنند.
صحبت مداوم با کودک
با صحبت مداوم با کودک ۳ ساله خود به کودک خود کمک کنید تا به نقاط عطف رشد اجتماعی، عاطفی و زبانی برسد. صدا، پاسخ ها و توجه شما باعث رشد گفتار، بیان عاطفی و عزت نفس شما می شود.
بازی را تشویق کنید.
بازی در داخل یا خارج از خانه، به تنهایی یا با دیگران، می تواند از رشد جسمانی کودک ۳ ساله شما حمایت کند و به او کمک کند تا به نقاط عطف رشد اجتماعی و عاطفی برسد. بازی در دنیای کودکانه همان یادگیری است.
تاریخ هایی برای بازی تنظیم کنید .
بازی برای فرزند و همچنین خودتان می تواند سرگرم کننده باشند! گذراندن وقت با سایر کودکان (و با خواهر و برادرها و بزرگسالان نیز) رشد اجتماعی را تقویت می کند و به آمادگی کودک شما برای پیش دبستانی و مهد کودک کمک می کند.
کتاب بخوانید.
برای کمک به کودک نوپای خود در یادگیری واژگان و مفاهیم جدید، کتاب بخوانید! هر روز برای او کتاب بخوانید بنابراین به فرزندتان کمک کنید که عاشق مطالعه شود.
پیشنهاد مشاور: همه چیز در مورد کودک ۵ ساله + روانشناسی کودک
نقاط عطف روانشناسی سه ساله
با تولد سه سالگی کودک شما، دیگر سال های حساس دو سالگی و سال های جادویی و هیجان انگیز سه و چهار سالگی شروع می شوند، همان زمانی که دنیای کودک شما با فانتزی، تخیل و تصویرسازی های واضح احاطه شده است.
در طول این مدت، در بسیاری از حیطه ها بالغ می شود.
در این قسمت برخی نقاط عطف رشدی مهم در این سن اورده شده اند:
نقاط عطف حرکتی
- می تواند روی یک پا بایستد و به مدت پنج ثانیه در این حالت بماند.
- بدون کمک از پله ها بالا و پایین می رود.
- توپ را به جلو پرت کند و با پا به آن ضربه می زند.
- توپ را با دستش پرت می کند.
- با چابکی به جلو و عقب می رود.
- می تواند توپی که به سمتش می آید را بگیرد.
نقاط عطف در حرکت و انگشت
- اشکال چهارگوش را کپی می کند.
- می تواند یک انسان را با دو تا چهار قسمت اندامش بکشد
- از قیچی می تواند استفاده کند.
- برخی اشکال هندسی را می کشد
- شروع به کپی کردن برخی حروف می کند.
نقاط عطف زبان
- مفهوم شباهت و تفاوت را می فهمد.
- برخی قوانین پایه گرامر را مسلط می شود.
- می تواند با جملات ۵ تا شش کلمه ای حرف بزند.
- انقدر واضح حرف می زند که غریبه ها هم بفهمند.
- داستان و قصه می گوید.
نقاط عطف شناختی سه ساله
- برخی رنگ ها را به درستی نام می برد.
- مفهوم شمارش را میشناسد و ممکن است چند عدد را بداند.
- مسائل را تنها از یک نقطه نظر می نگرد.
- حس زمان واضح تری را دارا خواهد بود.
- دستورات سه بخشی را دنبال می کند.
- بخش هایی از یک داستان را به خاطر می آورد.
- مفهوم شباهت و تفاوت را می فهمد.
- درگیر بازی های تخیلی می شود.
پیشنهاد مشاور: تربیت کودک سه ساله | فوق تخصص روانشناسی
نقاط عطف اجتماعی روانشناسی
- به تجارب جدید علاقه دارد
- با دیگر کودکان همکاری می کند.
- نقش مادر یا پدر را بازی می کند.
- بسیار در بازی های تخیلی پیشرفت می کند.
- لباسش را خودش در می آورد و یا می پوشد.
- در مورد راه حل اختلافات و مشکلات مذاکره می کند.
- مستقل تر می شود.
- تصور می کند بسیاری از اشیا و موجودات نااشنا ممکن است هیولا باشند.
- خود را به عنوان یک انسان شامل ذهن و بدن احساس می بیند.
- اغلب نمی تواند بین تخیل و واقعیت تمایز قائل شود.
رشد سلامت
از انجایی که هر کودک به روش خاص خود رشد می کند، غیر ممکن است که بگوییم چه زمانی و چگونه دقیقا در یک مهارت مشخص کامل می شود.
همواره رشد او را چک کنید اما نگران نباشید اگر انحرافی وجود داشت.
با این وجود اگر هر گونه تاخیری در یکی از نشانه های زیر در این سن وجود داشت با متخصص کودک صحبت کنید.
- نمی تواند یک توپ را با دست پرت کند.
- نمی تواند بپرد
- نمی تواند سه چرخه را براند.
- نمی تواند مداد رنگی را دست بگیرد.
- با خط کشیدن مشکل دارد.
- نمی تواند بلوک خانه سازی را روی هم بگذارد.
- هنوز زمانی که والدینش او را ترک می کنند گریه می کند.
- به بازی های تعاملی علاقه ای نشان نمی دهند.
- دیگر کودکان را نادیده می گیرد.
- به دیگر افراد غیر از خانواده پاسخی نمی دهد.
- در بازی های تخیلی شرکت نمی کند.
- در مقابل لباس پوشیدن، خوابیدن و توالت رفتن مقاومت نشان می دهد.
- هنگامی که عصبانی یا ناراحت می شود از کنترل خارج می شود.
- نمی تواند یک دایره را کپی کند.
- نمی تواند جملات بیشتر از دو یا سه کلمه بگوید.
- از من یا تو به طرز مناسبی استفاده نمی کند.
رشد اجتماعی کودک سه ساله
بچه های ۳ ساله دوست دارند چه کار کنند و چگونه با دیگران ارتباط برقرار می کنند؟
رشد اجتماعی فرزند شما بسیار فردی خواهد بود، زیرا تا حد زیادی به شخصیت منحصر به فرد او بستگی دارد.
کودکان نوپا کوچکتر گاهی اوقات ممکن است خودخواه به نظر برسند، که طبیعی است، و این ویژگی معمولاً با گذشت زمان کاهش می یابد. در سن ۳ سالگی، همانطور که اعتماد به نفس، استقلال و خودآگاهی او رشد می کند، ممکن است کودک شما بخواهد فعالانه با دیگران بازی کند.
معاشرت با دیگران به همه ما می آموزد که همه یکسان فکر نمی کنند و فرزند شما نیز به تدریج این را یاد می گیرد و احتمالاً نظرات و عقاید دیگر را می پذیرد.
برخی از نقاط عطف کلیدی ۳ ساله برای توسعه اجتماعی عبارتند از
- دنبال تجربیات جدید
- همکاری و اشتراک گذاری با بچه های دیگر
- در بازی ها مبتکرتر می شود.
- با دیگران برای حل مشکلات مذاکره کنید.
- تعیین نقش هایی مانند «مادر»، «بابا» هنگام بازی
- لباس پوشیدن و تعویض لباس به تنهایی
- مستقل غذا خوردن
روانشناسی کودک سه ساله کمک می کند تا کودک برای آموزش پیش دبستانی آماده می شود، رشد اجتماعی فرزندتان را به دقت زیر نظر خواهید داشت. رفتن به مدرسه و به اشتراک گذاشتن اسباببازیها و توجه میتواند برای برخی از کودکان چالشهایی ایجاد کند، اما این مهارتهای اجتماعی در حال ظهور می تواند این روند را آسان تر سازد.
رشد زبان ۳ ساله
رشد زبان کودک ۳ ساله شگفت آور است. فرزند شما تا این حد پیش رفته است، به خصوص زمانی که به اولین کلمات کودک خود فکر می کنید. مانند سایر زمینه های رشد کودکان، زبان و گفتار از نظر زمان بندی بسیار متغیر است. با این حال، بسیاری از والدین از واژگان کودک ۳ ساله خود شگفت زده می شوند، که ممکن است شامل ۳۰۰ کلمه یا بیشتر باشد.
نقاط عطف زبان و گفتار برای کودکان ۳ ساله شامل تقلید صداها و کلمات از بزرگسالان و صحبت کردن در جملات با چندین کلمه است. این جملات نسبتاً کوتاه ممکن است مانع از گپ زدن مداوم کودک شما نشود و این چیز خوبی است! همانطور که کودک ۳ ساله شما روی توسعه مهارت های زبانی کار می کند، در تلفظ کلمات و استفاده صحیح از آن ها بهتر می شود.
به زودی، احتمالاً حدود ۷۵ درصد از آنچه کودک کوچکتان می گوید، خواهید فهمید!
سایر نقاط عطف زبان و گفتار برای کودکان ۳ ساله عبارتند از:
- درک مفاهیم یکسان و متفاوت
- درک گرامر پایه
- واضح صحبت کردن
- داستان گفتن
تشویق توسعه زبان
وقتی صحبت از نقاط عطف رشد زبان به میان میآید، آنچه یک کودک ۳ ساله «باید» بداند چندان مفید نیست، زیرا ممکن است درک گفتار و زبان کودک شما در مقایسه با کودک دیگری در همان سن با سرعت متفاوتی رشد کند.
بهتر است روی کودک خود به عنوان فرد تمرکز کنید و با گفتگوی ساده از مهارت های گفتاری و زبانی حمایت کنید. چند استراتژی خاص وجود دارد که می توانید از آن ها استفاده کنید:
۱. توضیحات اضافه کنید.
اگر فرزندتان میگوید «ماشین قرمز»، نظر بدهید و به جمله او اضافه کنید. حتی یک پاسخ ساده مانند “بله، این یک ماشین قرمز بزرگ است. نگاه کن چهار چرخ سیاه دارد» به رشد مهارت های زبانی کودک نوپا کمک می کند.
۲. سوالات خود را بپرسید
هنگامی که کودک شما در حال تعریف داستان است، سوالاتی بپرسید که از پاسخ های “بله” و “نه” اجتناب کنید. اگر آن ها در حال توصیف یک هیولا در یک افسانه هستند، چیزی مانند “هیولا شبیه چه چیزی است؟” یا “هیولا چه پوشیده است؟” بپرسید. این تکنیک به تقویت واژگان و مهارت ها کمک می کند.
۳. از ضمایر استفاده کنید.
بچه های سه ساله در استفاده از ضمایر کاملاً تسلط ندارند، بنابراین سعی کنید تا آنجا که می توانید از این کلمات برای کمک استفاده کنید. به جای اینکه خود را مامان یا بابا خطاب کنید، از «من» برای خود و «تو» برای کودک نوپایتان استفاده کنید.
۴. از اصلاح بیش از حد خودداری کنید.
نقاط عطف خاص زبان و گفتار ممکن است بعداً در روانشناسی کودک ۳ ساله شما ایجاد شود. برای مثال، برای کودکان خردسال بسیار رایج است که حروف را اشتباه تلفظ کنند، فقط مطمئن شوید که خودتان حروف و صداها را به درستی تلفظ کنید به احتمال زیاد فرزندتان به مرور زمان خودش را اصلاح خواهد کرد.
منبع: Stress and Anxiety for Your 3-Year-Old
سوالات متداول
۱ - آموزش کودک ۳ ساله
موارد زیر را می توانید در خانه به کودک سه ساله خود آموزش دهید: نام و سن را بگوید. به سوالات ساده پاسخ دهد. الفبا را بخواند. اشکال و رنگ های اصلی را شناسایی کند. باهم کتاب بخوانید. شمارش اعداد (حداقل تا ۱۰)
۲ - تقویت هوش کودک ۳ ساله
برای بهبود هوش کلامی و زبانی کتاب بخوانید. برای بهبود هوش فضایی ساختمان سازی کنید. برای بهبود هوش سیال ریاضی و تمرینات بدنی انجام دهید. به آن ها ایمان داشته باشید. تلاش های آن ها برای رشد را تحسین کنید.
خب وقتی کسی تو خونتون هم نباشه نمیاد.اون بچه تنهاس خب هوا سرد باشه تو مهد که تو حیاط نگهش میدارن.
تو این سن نیاز به یه همبازی داره.۱۰۰ درصد همسر شما محبتش جذاب بوده واسش که کشیده شده به سمتتون.به نظرم تنها راهش اینه که مادرش جذاب تر باشه واسش محبتاش تکراری نباشه بازی هاش تکراری نباشه.
سلام دختر۴/۵ساله دارم ۶ماهه کلاس موسیقی میره معلمش میگه فقط۱۰دقیقه اول حواسش به آموزش هست بقیه کلاس باید چند بار صداش کنم شیطونی نمیکنه ولی چشماش و حواسش جای دیگس ….
و اینکه الان احساس میکنم با آیتم جایگذاری و همنشینی مشکل داشته باشه بااینکه همه ی بچه های کلاس همسنن همه یاد گرفتن جز دختر من میترسم این موضوع ادامه پیدا کنه تا سال های بعد….
سلام دخترم ۳ ساله و ۷ ماهشه.بااینکه تو خونه سعی می کنم به حرف و عقیدش احترام بذارم تا اعتماد به نفسش رو بالا ببره ولی تو جمع بچه های فامیل پدریش خیلی کم رو ریال با اعتماد به نفس پایین و ترسوه.برا حتی از خود و نظر و خواستش میگذره و تابع و فرمانبردار محض اونا میشه.البته ازشون کوچیکتره.مثلا چند شب پیش وقتی داشتیم فیلم مهد دختر عموش که ۱ سال و ۳ ماه از دخترم بزرگتره رو میدیدم وقتی دخترم میخواست شعر ای ایران رو با بچه های توی فیلم بخونه دختر عموش با دست دهن دخترمو گرفت و نذاشت و دختر با ناراحتی و عصبانیت فقط نشست و تحمل کرد و متاسفانه منم ایستادم و هیچ واکنشی نشون ندادن فقط چند بار به دخترعموش گفتم دستتو بردار و اونم بر نداشت.از اینجور اتفاقها بین دخترم و این دختر عموش زیاد میفته و همیشه هم دخترم اذیت میشه و بازم دفعه بعد کوتاه میاد و تحمل میکنه.هر قدرم باهاش حرف میزنم نمیتونه سر موضوعات و مشکلات جدید با دختر عموش راه حلی خودش برا خودش پیدا کنه و از پسش بر بیاد تا اینقدر آزار نمبینه منم نمیتونم همیشه تو جمع ازش دفاع کنم که….
برای کودکان کم جرات نخست از همه باید خانواده های شان کمک نمایند و انان را تشویق نمیایند که موفق هستند و توانایی های شان فوق العاده می باشد.در قدم دوم معلمان به کودکان برای غلبه بر کم جراتی می توانند کمک کنند.اما قراری که تجارب نشان داده روش های مختلفی برای کمک به کودکان برای غلبه بر کم جراتی شان وجود دارد.برخی از آن ها ممکن است برای بعضی کودکان موثرتر از بقیه باشد.یکی از راههای که کودکان را از کم جراتی نجات می دهد این است که پدر و مادر باید از گذشته ی خود برای کودکشان قصه کنند که در کودکی بی جرات بوده اند ، اما بعد ها خوب شده اند.
یکی از دانشمندان روانشناسی گفته است : از آنجا که کودکان معمولا پدر و مادر خود را قوی و خداگونه احساس می کنند ، بدین ترتیب احساس بهتری نسبت به رفتارهای خجالتی خود پیدا می کنند.اگر پدر و مادر بعدا در مورد چگونگی رفع مشکل خودشان صحبت کنند، کودکان یک الگوی قوی برای دنباله روی پیدا خواهند کرد.موضوع دیگری که باعث تشویق اطفال به پیدا کردن جرات می شود این است که هنگامی که کودکان از تعامل با دیگران واهمه دارند پدر و مادر باید با آنان همدلی نشان دهند.چون یکی از روش های برای کمک به کودکان در زمینه ی کنترل ترس شان از برخی موقعیت های اجتماعی نشان دادن همدلی با آنان هنگامی که از تعامل با دیگران واهمه دارند می باشد.
اگر صحبت رو دخترتون نتونسته تاثیر بزاره تو جمع خانوادگی به دخترعموش و والدینش بگید که اینکارو نکنن و اینطور بگید که دخترم هر کی اذیت میکنه فقط بهش نگاه نکن شماها با هم دوستتو دختر عمویید ولی …ممکنه بگید اینطور گفتن ممکنه باعث کدورت بشه ولی وقتی نمیتونید کاری کنید بهتره رک واقعیتو بگید ممکنه دفعه های بعدی تو جمع های دیگه کارای دیگه باهاش کنند و اینکه کم رو بودنشو میشه با مهد کودک و جمع دوستانه ای که خودش داره بهبود داد.
به نظرم نذارید متوجه بشه که شما اونو یه بچه خجالتی میدونید چون اون وقت خودش باور میکنه و این اعتماد به نفسش رو کمترمیکنه.برای افزایش اعتماد به نفسش به صورت غیر مستقیم توی جمع ازش تعریف کنید این کار رو میتونید اول جلوی باباش و بعدا خانواده خودتون و همسرتون انجام بدین و دقت کنین که از چیزای کلی تعریف نکنین بلکه دقیقا به رفتارایی که به انتخاب خودش و یا به عبارتی خود جوش انجام میده اشاره کنید.در مورد رفتار دختر عموش هم به نظرم به صورت مستقیم رفتار دخترتون رو محکوم نکنید بلکه در مورد رفتار دختر عموش با بچه های دیگه صحبت کنید.متوجه باشد که ایراد از دختر عموش نیست و اونم یه بچه ست با ایراد گرفتن از اون باعث کدورت با خانواده شوهرتون میشین و حتما اونا رو در دفاع از بچه خودشون دختر شما محکوم و متهم میکنن.موفق باشید.
سلام بنده ۷ ساله ازدواج کردم و یه دختر ۵ ساله دارم و همسرم به دلیل مشغله ی شغلی زیاد کمتر وقت خود را با من و دخترم میگذراند البته علی رغم ناراحتی ها و کشمکش هایی که پیرامون این موضوع داشتیم با زهم به کار خودش ادامه میده.من بیشترین دغدغه ی زندگیم در حال حاضر دخترم است ارتباط خوبی با پدرش ندارد و اصلا پدرش را به عنوان پدر قبول ندارد و پدر خودم را پدر خودش ی داند.لطفا راهنماییم کنید؟
دوست عزیز در بیشتر خانواده های ایرانی اینچنین مشکلی وجود داره و یکی از عواملش هم مشکلات اقتصادیه.نتیجه دوری پدر از خانواده مشکلی به وجود میاره که پدیده فرزند سالاریه.در بررسی علل افزایش فرزندسالاری در خانواده های ایرانی عنوان می شود که مدت ارتباط پدر با فرزند در ایران فقط ۲۰ دقیقه است.پدر های طی مدت ۲۴ ساعت شبانه روز فقط ۲۰ دقیقه را صرف بچه های می کنند این در صورتی است که فرزند کاملا سالم باشد، وگرنه فرزندان در مدت بیماری ارتباط کمتری با پدرانشان دارند.به گفته این استاد مدت زمانی که به طور مستمر از سوی مادر در شبانه روز صرف بچه ها می شود به طور متوسط ۴ ساعت است.بنابراین نسبت ناعادلانه ارتباط پدر و مادر با فرزندان خانواده های امروز را با مشکلی روبه رو کرده که در آن پدر به راحتی از روند تربیت فرزند کنار زده می شود.در بررسی خانواده های ایرانی اشتغال پدر اختلاف والدین بی علاقگی پدر به فرزندان به کاهش ارتباط آنها دامن زده به طوری که هم اکنون در خیلی از خانواده ها فرزندان ترجیح می دهند پدر را نبینند.و تا این نقش در خانواده پررنگ نشه چنین مشکلاتی وجود داره و شما هم میتونید در مورد این نقش داشته باشید.با شوهرتون در این خصوص صحبت کنید تا در طول هفته وقتی رو برای بودن با فرزندتون قرار بده وگرنه اثرتش رو باید خودتون تحمل کنید.در این مورد می تونید از مشاوره هم کمک بگیرید.
سلام دخترم ۳ سال نیمشه و خیلی ضعیفه.اصلا غذا نمیخوره وزنش خیلی کنه.میترسم قدش کوتاه بمونه به تازگی مهد کودک ثبت نامش کردم و متوجه شدم بقیه بچه ها خیلی از دختر من چاق ترن و این باعث ناراحتی ام شده لطفا راهنمایی ام کنید.
حتما سعی کنید برای جذاب کردن غذا خوردن نزد کودکتان از تزئینات جذاب برای کودک استفاده نمایید. تا حد امکان غذا ها و خوراکی های متنوعی به فرزندتان بدهید تا متوجه علائق غذایی او بشوید. اگر خودتان غذایی را دوست ندارید، کودک را از مصرف آن محروم نکنید، همچنین در صورتی که بچه به غذای خاصی علاقه دارد آن را در رژیم غذایی وی بگنجانید. اجازه دهید، آنچه را که دوست دارد، بخورد و آنچه را که نمی خواهد نخورد و زمانین که غذایش را تمام کرد بدون هیچ صحبتی با اشاره ای ظرفش را بردارید. اگر نوع غذا را برای شما معین کرده که دوست ندارد. مثلا « من خورشت کرفس دوست ندارم» بحث نکنید احتمال اینکه این غذا را در آینده بخورد هست زیرا کودکان نوپا در مورد علاقه هایشان ثبات ندارند اما اگر شما رفتار مناسبی نداشته باشید این قبیل موارد در آنها تثبیت می شود ولی با رفتار مناسب اکثر این رفتارها به مرور زمان اصلاح می شوند. وقتی غذایی را خوب می خورد از وی بسیار تعریف کنید این کار باعث تشویق کودک می شود و بیشتر غذا خواهد خورد.