روانشناسی کودک دو تا سه ساله
آنچه باید در مورد روانشناسی کودک دو تا سه ساله خود بدانید: (راهنمای دو تا سه سالگی)
یکی از بزرگترین لذت ها برای پدر و مادر تماشای یادگیری وترقی کودکشان است. ولی آیا می دانید به کدام سمت می رود و چه نقاط عطف رشدی دارد؟ آیا می دانید برای کمک به کسب اعتماد به نفس از توانمندی هایش جهت رفتن به مرحله بعدی زندگی چه کاری از شما ساخته است؟
در سه سالگی، کودک نسبت به چند ماه قبل تحرک و بی پروایی بیشتری دارد. هنگام دویدن و راه رفتن کنترل بیشتری بر مسیر حرکتش دارد. و ممکن است بتواند روی انگشت یک پا راه برود و یا لی لی کند. او می تواند در هر گام به کمک یک پا از راه پله بالا برود و حتی ممکن است چنان به خود مطمئن باشد که بتواند بدون گرفتن جایی از راه پله استفاده کند. اغلب اوقات او می تواند توپ را از پایین به بالا پرتاب کند و یک توپ بزرگ را در بین دست های کشیده اش نگه دارد. کودک می تواند توپ را به سمت جلو شوت کند.
شما می توانید با دادن فرصت بازی در فضای باز مثل پارک و یا زمین بازی صاف و بی خطر به کودکتان کمک کنید تا مهارت هایش به شکل کامل پرورش یابد.
مهارت های حرکتی ظریف کودک نیز کم کم پیشرفت می کند. در سه سالگی کودک باید این توانایی را داشته باشد که غذایش را با قاشق بخورد بدون اینکه غذا بریزد و نیز باید بتواند دست هایش را خودش بشوید و خشک کند و لباس هایش را به تنهایی و تنها با کمی کمک از جانب شما بپوشد.
پیشنهاد مشاور: تربیت کودک سه ساله | فوق تخصص روانشناسی
مهارت های بازی و فیزیکی در کودک دو ساله
کودک می تواند مداد شمعی را به شکل صحیح تر و محکم در دستانش نگه دارد و آنچه که ترسیم می کند نسبت به قبل قابل تشخیص تر است. او می تواند از تیزی اسباب بازیهایش برای بریدن اشیا استفاده کند.
هر چیزی که این فرصت را در اختیار کودک بگذارد تا مهارت هایش را تقویت وتمرین کند بسیار با ارزش است. وقتی کاغذ و مدادشمعی و مداد دراختیار کودک قرار می دهید موجب تقویت چالاکی کودک می شوید که این چالاکی هنگامی که او می خواهد مهارت نوشتن را بیاموزد به او کمک می کند.
با اینکه برای نوشتن به کودک کاغذ داده اید ممکن است نوشتن بر روی دیوار ها برایش جذاب تر از صفحه کاغذ باشد.
اکنون نوبت شماست که شرایطی فراهم کنید و مشوق کودکتان باشید تا استفلال بیشتری کسب کند. اجازه دادن به کودک برای تنهایی غذا خوردن و لباس پوشیدن، حتی اگر زمان زیادی از شما بگیرد عامل کمک کننده مهمی است چون فرصت زیادی تا قبل از اینکه او مدرسه را شروع کند وجود ندارد.
در این سن، مهارت سخن گفتن و تفکر در کودک به سرعت پیشرفت می کند. او می تواند تعدادی از رنگ ها را بر هم منطبق کند و نیز نام برخی از آنها را بداند. او داستان را دوست دارد و اکنون همان زمانیست که ممکن است مجبور شوید یک داستان را بارها برای کودک بخوانید. دایره لغات او هر روز وسیع تر می شود، با اینکه ممکن است از خیلی از این لغات جدیدی که یاد گرفته استفاده نکند.
تلاش کودک برای مهارت کلامی
گفتگو با کودک بسیار مهم است زیرا به او کمک می کند چیز هایی مثل ساختارجمله، ضمیر و زمان ها را یادبگیرد.
وقتی کودک تلاش می کند مهارت های کلامی که تازه کسب کرده است را تمرین کند حتما به او گوش دهید.
در این سن روش بازی کردن کودک مدام در حال تغییر است. زمانیکه در حال تمرین بر روی مهارت حل مساله، مهارت کلامی و خلاقیت است، دارای قوه تخیل بیشتری است و در این هنگام داستان هایی که به زبان می آورد بیشتر بر مبنای داستان کتاب هایی است که خوانده و یا برنامه های تلویزیونی است که دیده است.
اگر تا به حال چنین کاری انجام نداده اید باید بدانید اکنون بهترین زمان است تا کودک را با مهارت در آوردن لباس و نیز فعالیت های ابتکاری مثل خمیربازی، آب و شن و رنگ آمیزی یا پخت و پز آشنا کنید.
کارهایی که کودکتان انجام می دهد شاید چندان احساس خاصی را در شما بر انگیخته نکند ولی این کارها به عنوان یک خروجی مهم برای اوست که ایده های درونی اش را به شکل عینی و واقعی تبدیل می کند.
واجب است کودک فرصت بازی با سایر بچه ها را داشته باشد تا بتواند مهارت های اجتماعی را در خود تقویت کند. این مهارت ها اورا توانمند می کند تا برای قرار گرفتن در محیط مدزسه آماده شود. سه سالگی بهترین زمان برای ایجاد بستری مناسب جهت کسب مهارت های اجتماعی، شناختی و فیزیکی است که او هنگام شروع مدرسه به آنها نیاز دارد.
کسب این مهارت ها تنها برای زنده ماندن کودک نیست، بلکه این مهارت ها موجب پیشرفت کودک در محیط آموزشی رسمی می شود ونقش شما در این زمینه بسیار مهم و حیاتی است.
رشد کودک ۲ تا ۳ ساله
فرزند شما اکنون شروع به آزمایش مرزها می کند و می تواند عصبانیت های خود را ایجاد کند، بنابراین مهم است که راه هایی برای استراحت او پیدا کنید تا باتری های خود را دوباره شارژ کند. حافظه آنها به سرعت در حال رشد است و اکنون می توانند در مورد افرادی صحبت کنند که در آن زمان با آنها نیستند. این زمانی است که تخیل کودک شما در حال افزایش است. آنها از انجام کارهای خارج از خانه لذت می برند، بنابراین زمان بسیار خوبی برای بازدید از پارک ها و زمین های بازی است. زمان بازی تبدیل به یک بازی ساختگی می شود، جایی که آنها مهارت ها را تمرین می کنند و موقعیت هایی را که در اطراف خود می بینند تقلید می کنند. از این زمان برای صحبت با فرزندتان در مورد احترام به دیگران استفاده کنید تا آنها یاد بگیرند که چگونه عادلانه بازی کنند. منبع: Community Child Care Co-operative Ltd NSW (CCCC)
تشویق کودک دو تا سه ساله
- با رفتن به مکانهای مختلف مانند پارک، ساحل، استخر عمومی، فروشگاهها، تجربیات بیشتری به آنها بدهید.
- با هم آهنگ بخوانید، موسیقی گوش دهید و برقصید
- چیزهایی را که می توانند در محیط خود ببینند و بشنوند توصیف کنید، مانند گرم، سرد، بزرگ، بلند، سبز
- از آنها بخواهید مشکلات روزمره را حل کنند، مثلاً باران می بارد، وقتی بیرون می رویم چه چیزی باید ببریم؟
- سعی کنید آموزش توالت رفتن را شروع کنید. ابتدا با “شیر” شروع کنید
- به آنها جعبه ها و بلوک هایی برای ساختن چیزهایی بدهید، مثلاً خانه ها و پل ها
- به آنها کمک کنید تا مهارت های حرکتی خود را توسعه دهند و مفاهیمی مانند “زیر” و “بالا” را با ایجاد مسیرهایی با موانع در خانه مانند عبور از روی بالش، “از طریق” تونل، “زیر” صندلی درک کنند.
- با استفاده از مداد رنگی، رنگ یا گچ، کودک خود را تشویق کنید تا از تخیل خود استفاده کند و ماهیچه های دستان خود را رشد دهد.
برخی از نقاط عطف رشدی که می توانید مشاهده کنید
رشد فیزیکی کودک ۲ تا ۳ سالگی
- به راحتی راه می رود، می دود، بالا می رود، لگد می زند و می پرد
- از مراحل یک به یک استفاده می کند
- برای بازی چمباتمه می زند و بدون استفاده از دست ها برای حمایت بلند می شود
- توپی را که به سمت او میپیچد میگیرد
- به سمت توپ می رود تا به آن ضربه بزند
- از یک پله پایین یا از روی اجسام پایین می پرد
- تلاش برای حفظ تعادل روی یک پا
- از موانع اجتناب می کند
- قادر به باز کردن درها
- به راحتی متوقف می شود
- به سمت موسیقی حرکت می کند
- صفحات را یکی یکی ورق می زند
- مداد رنگی را با انگشتان نگه می دارد
- از یک مداد برای ترسیم یا خط خطی در دایره ها و خطوط استفاده می کند. ممکن است هنوز در مشت نگه داشته شود
- با کمک لباس می پوشد
- با استفاده از ظروف و فنجان، خود تغذیه می کند
بحران دو سالگی کودک
رشد اجتماعی کودک دو و سه ساله
- با بچه های دیگر بازی می کند
- در بازی ساختگی ساده شرکت می کند
- ممکن است همبازی ها و اسباب بازی های همجنس را ترجیح دهد
- بعید است که اسباب بازی ها را بدون اعتراض به اشتراک بگذارد
تربیت کودک دوساله
رشد عاطفی در دو تا سه سالگی
- وابستگی شدید به والدین (یا مراقب اصلی خانواده) نشان می دهد.
- ناراحتی و اعتراض را نشان می دهد زمانی که یکی از والدین یا سایر مراقبان او را ترک می کند و می خواهد که آن شخص کارهایی را برای آنها انجام دهد
- شروع به نشان دادن گناه یا پشیمانی از اعمال نادرست می کند
- ممکن است کمتر تمایل داشته باشد که اسباب بازی ها را با همسالان خود به اشتراک بگذارد
- ممکن است توجه بزرگسالان را طلب کند
ویژگی های شناختی کودکان ۲-۳ ساله
- برجی از پنج تا هفت شی می سازد
- اشیاء را به روش “قطاری” (پشت سر هم) ردیف کنید
- با اشاره اشیاء و تصاویر مشترک را تشخیص و شناسایی می کند
- از بازی با ماسه، آب، خمیر لذت می برد. به جای ساختن چیزهایی با آنها، به بررسی احساس این مواد می پردازد
- از بازی نمادین استفاده می کند، به عنوان مثال از یک بلوک به عنوان ماشین استفاده می کند
- آگاهی از کلیشه های نقش جنسیتی را نشان می دهد
- کودک را در تصویر به عنوان پسر یا دختر شناسایی می کند
- درگیر بازی های ساختگی و وانمودی می شود
- شروع به شمارش با اعداد می کند
- شباهت ها و تفاوت ها را تشخیص می دهد
- ریتم ها و حرکات حیوانات را تقلید می کند
- از طریق فعالیت بدنی از فضا آگاه می شود
- می تواند دو یا چند جهت را دنبال کند
تربیت کودک دو سال و نیم
رشد زبان کودک سه ساله و دو ساله
- از دو یا سه کلمه با هم استفاده می کند، به عنوان مثال “اکنون برو ددر”
- “انفجار” واژگان و استفاده از برخی اشکال دستوری صحیح زبان
- با نام به خود اشاره می کند و اغلب می گوید “مال من”
- سوالات زیادی می پرسد
- از ضمایر و حروف اضافه، جملات و عبارات ساده استفاده می کند
- برچسب ها جنسیت خود را نشان می دهد
- کلمات و اعمال را کپی می کند
- موسیقی می سازد، آواز می خواند و می رقصد
- گوش دادن به داستان و کتاب را دوست دارد
مشکلات روانشناسی کودک دو تا سه ساله
لطفاً در موارد زیر از شماره های ۰۲۱۲۲۳۵۴۲۸۲ و ۰۲۱۸۸۴۱۹۸۳۲ و ۰۲۱۲۲۲۴۷۱۰۰ کمک بگیرد.
- علاقه ای به بازی ندارد
- بسیار سقوط می کند
- استفاده از اشیاء کوچک برایش سخت است
- دستورالعمل های ساده را نمی فهمد
- از کلمات زیادی استفاده نمی کند
- به هم نپیوستن کلمات در عبارات معنی دار است
- علاقه ای به غذا ندارد
- به دیگران علاقه ای ندارد
مطالب مرتبط:
پیش بسوی یک سالگی: آنچه باید در مورد کودک یک ساله بدانید
پیش به سوی دو سالگی: انچه باید در مورد کودک دو ساله بدانید
منبع:کانون مشاوران ایران
با سلام.بنده دو پسر دو قلو دارم که الان تقریبا ۳ سال و ۴ ماهه هستند.درباره بچه ها و نوع رفتار با آنها هم کتاب های زیادی خوندم ولی در مورد رفتار با دوقلو ها کتاب مفیدی پیدا نکردم.از آنجا که همه معتقدند که باید با آنها رفتار یکسانی داشت ولی من مخالفم و فکر میکنم هر کدام فرق دارند.
میخواستم ببینم چطور با اونها برخورد کنم که بعدا مشکلی برام پیش نیاد.و یکی فکر نکنه که کمتر دوستش دارم .دوم اینکه پدرشون به علت ساعت کاری زیاد خیلی با اونها نیست و ما معمولا تنهاییم و تقریبا تمام مسئولیت ها گردن من است.این مشکلی برای آنها دارد یا نه؟کلا چیکار کنیم که آرامش بیشتری داشته باشیم.البته الان فکر میکنم به نسبت قبل خیلی بهترم ولی باز هم زود عصبانی میشم
هر مادری که تنها یک فرزند را بزرگ کرده باشد ، می داند که بزرگ کردن همزمان دو فرزند چه کار سخت و توانفرسایی است.بنابراین اگر بتوانید از پدر بچه ها یا دوستان و اقوام یا حتی یک پرستار کمک بگیرید و گاهی یه وقت بگذرانید.مثلا تنهایی ورزش کنید ، خرید کنید دوستتان را ببینید یا …از عصبانی و کم طاقتی تان کاسته خواهدشد.این برای سلامت روانی خود شما ضرورت دارد.چون دو قلو های شما پسر هستند ، حتما حضور پدر آنها یا دست کم دایی یا عمو یا پدر بزرگ ، لازم است تا این پسر بچه های کوچک بتوانند با او همانند سازی کرده و برخی رفتار های مردانه را ببینند و بیاموزند.این کار نیز برای رشد فرزندان شما و شکل گیری درست شخصیت و منش آنها ضرورت دارد.
درباره رفتار با دوقلو ها حق با شماست.بسیاری از دوقلو ها حتی آنها که ظاهر کاملا مشابه دارند ، از نظر ویژگی های رفتاری ، هوشی ، احساسی و عاطفی متفاوتند.شما باید نیاز های هر دو را بشناسید و طبق آن نیازها آنها را پرورش دهید.اما از مقایسه آنها به شدت بپرهیزید و ویژگی های بهتر یکی از آنها را به رخ دیگری نکشید.
دختری ۳ سال و ۴ ماهه دارم که خیلی آرام است ، اما بعضی مواقع عصبی میشود.مثلا وقتی که کاری که می خواهد بکند، نمی شود و لج می کند و یا وقتی که ما جلوی انجام کار خطرناکی که می خواد انجام بدهد را میگیریم عصبی میشود.من خیلی نگرانش هستم و نمی دانم چگونه می توانم به او کمک کنم ، لطفا مرا راهنمایی کنید.متشکرم
لجبازی کودکان در سن سه تا چهار سالگی رفتاری رشدی مخصوص این سن بوده و اگر درست برخورد شود می توان ان را تعدیل نمود. وقتی شما با لجبازی کودک برخورد می کنید به هر نحوی حتی قانع کردن و صحبت کردن با کودک منجر به تشویق این رفتارها و افزایش انها خواهید شد. بهترین روش در پاسخ به لجبازی ها نادیده گرفتن رفتارهای لجبازیست. بدین صورت که هیچ واکنشی در قبال این رفتارها نشان ندهید، و این رفتار را تا یک ماه ادامه دهید. این کار منجر به خاموش شدن رفتار لجبازی کودک می شود زیرا رفتار بازخورد بیرونی دریافت نکرده و از بین می رود.
تنها راه حل این است که خودتان و همسرتان و اطرافیانتان جلوی او رفتارهای عصبی نشان ندهید، چون کودک این قبیل رفتارها را از شما و اطرافیان می آموزد .ضمنا برای انجام کار به او فشار نیاورید و او را مضطرب نکنید، مثلا عجله به خرج ندهید و او را هول نکنید.از همه مهمتر با حوصله و صبر حتما روش انجام درست کارها را به او یاد بدهید و مدام ذکر کنید که باید با آرامش روش انجام کاری را هر چقدر سخت باشد یاد بگیرد.اگر ما کاری را به فرزندمان درست وبا صبر یاد ندهیم او نمی تواند خود به خود آن کار را به نحو احسنت انجام بدهد.ضمنا اگر کاری را اشتباه انجام داد دست به تنبیه او نزنید، حتی اگر تنبیه فقط یک اخم باشد.
سلام فرض کنید که در موقعیتی قرار دارید که یک کودک داره موجب اذیتتون میشه و از اون تیپ بچه های حرف گوش نکن و شیطون.مثلا شما یه جایی نشستید هی میاد اذیت میکنه و چیز براتون پرت میکنه و موهاتونو میکشه و از اینجور کارها ، هرچی بهش میگید عزیزم نکن حرف تو گوشش نمیره.حالا باید چه رفتاری با این بچه داشت؟
من در چنین مواقعی سر چنین بچه ای داد میزنم و یا میگم چاقو دارم و گوشتو میبرم اما چند بار این نوع رفتارم باعث ناراحت شدن والدین این کودکان شده.آخرین موردش همین دیروز تو بانک بود که نشسته بودم و پسر بچه تقریبا سه ساله هی میومد کیفمو میکشید و هر چی میگفتم عمویی نکن عزیزم نکن.حالیش نمی شد مادرش هم چند متر اونورتر کنار باجه نشسته بود.آخر مجبور شدم اخم کنم و با صدای نه چندان بلند سرش داد بزنم که بچه مگه با تو نیستم .یهو مادرش اومد بلغش کرد و برد و حین رفتن کلی هم اخم و زیر لب غرغر کرد.من واقعا کارم اشتباه بود؟اینجور مواقع باید چیکار کرد؟
باید بهش بی توجهی کنید بچه با این رفتار داره توجه شما رو جلب میکنه حتی توجه منفی و هر چقدر بیشتر حساس بشید بیشتر خوشش میاد
مرسی از راهنماییت.
اما اگر بی توجهی کردن به این بچه ها هم تاثیری نداشت چی؟
سلام ممکنه نکن گفتن های ما باعث تحریک لجبارزی بچه بشه.که البته لجبازی تا حدودی تو بچه ها طبیعیه برای اینکه هم خودتون اذیت نشین و هم بچه به لجبازی و اذیتاش پایان بده بهتره به جای جملات دستوری بکن بکن بشین نشین حواسشو از موضوع اذیت پرت کنین و سرگرمش کنین یا به اصطلاح دنبال بخود سیاد بفرستینش.تو همون حینی که مدام کیف شمار و میکشه و کلافتون میکنه میتونین یه کاغذ بهش بدین و بگین یه هواپیما برای عمو درست کنه یا یه آدم بکش یا یه صحنه ای رو با هیجان بهش نشون بدین… که طبق سن بچه میتونین این کارهارو بزرگونه و یا بچگونه تر انجام بدین.
سلام ما ساکن تهران هستیم و خانواده ی خودمم ساکن اصفهان هستند اینجا با خانواده ی شوهرم هستیم و نزدیک به هم زندگی میکنمیم هیچ بچه ای هم اطراف ما نیست که هم بازی دخترم باشه و تنهاست و البته اینکه به خانواده همسرم فوق العاده وابسته است و هر وقت اونا رو میبینیم میخواد شب اونجا بمونه با توجه به اینکه تنهاست میگذاشتم بمونه.اما کم کم مشکلاتی پیش میومد اینکه کمتر حرف ما رو میخوند و اینکه دو تربیته می شود و با برادر شوهرم نمی ساختند.چند بازی موندنش مخالفت کردیم اما یا باید راضیش میکردیم که فلان جا میریم یا فلان چیز رو برات میخریم تقریبا موفق نشدیم.بعضی ها هم میگن به روزببرش و توجهی به گریه هاش نکن یه روزبه شوهرم گفتم چون تنهاست این کارو میکنه اگه خواهر یا برادر داشته باشه از سرش میفته البته فراموش کردم بگم دخترم سه سالشه لطفا راهنمایی ام کنید
بله کار درستی هم نیست شب اونجا بمونه دلایل مختلفی هم داره که خودتون هم می دونید .خانواده همسرتون نباید برای شب موندنش اونجا حمایتش کنند.همه باید برای آمدن همراه شما بهش حرف بزنن و بگن مامان و بابات دارن میرن تو هم باهاشون باید بری و بازم یه روز دیکه میایین.نباید کسی برای موندنش بهتون اصرار کنه و طرفشو بگیره.